شايد آنها بترسند - 122 سوره 9 - » سفركنندگان تا زمانى كه دنبال طلب دانشند معذورند و آنها كه در انتظارند ، تا زمان بازگشت رفقاى خود معذورند .
شرح
- راجع به آيه شريفه در ج 1 ص 307 توضيحى بيان كرديم و در اينجا ميگوئيم بقرينه سؤال و جواب ، مراد اينست كه چون امام وفات كند ، بر مؤمنينى كه در بلد امام نيستند ، لازمست از ميان خود عدهاى را انتخاب كرده براى تعيين امام به آن شهر بفرستند و تا زمانى كه به آنجا نرسيده و در بلا تكليفى بسر مىبرند ، از نداشتن امام و پيشوا معذورند و همچنين كسانى كه ايشان را فرستادهاند تا زمان رسيدن خبر به آنها معذورند ،
2 -
عبد الاعلى گويد : از امام صادق عليه السلام راجع بقول عامه پرسيدم كه گويند : رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله فرموده : « هر كه بميرد و امامى نداشته باشد ، بمرگ جاهليت مرده است » فرمود : درست است به خدا . عرضكردم : امامى ( در مدينه ) وفات كرده و مردى در خراسانست و نميداند وصى او كيست ، همين دورى از امام براى او عذر نيست ؟ فرمود : براى او عذر نيست . همانا چون امام بميرد . برهان وصيش بر كسانى است كه در بلد او هستند ( پس آنها بايد وصى امام را با برهان امامت تعيين كنند ) و بر كسانى كه در بلد امام نيستند ، چون خبر وفات او را شنيدند ، لازمست كوچ كنند ، همانا خداى عز و جل ميفرمايد : « چرا از هر گروه از مؤمنان ، دستهاى كوچ نكنند تا در باره دين ، دانش آموزند و چون باز گشتند قوم خويش را بيم دهند ، شايد آنها بترسند » .
عرضكردم : اگر دستهئى كوچ كردند و بعضى از آنها پيش از آنكه ( به شهر امام ) برسد و بداند بميرد ؟
فرمود : خداى جل و عز ميفرمايد : « و هر كه براى مهاجرت بسوى خدا و رسولش از خانه خويش در آيد ، آنگاه مرگ وى فرا رسد ، پاداش او به عهده خدا باشد - 99 سوره 4 - »