اللَّه ! او محدث بود ؟ ! ! امام باقر عليه السلام ( كه در آن مجلس حاضر بود ) بما توجه كرد و فرمود : هان ، به خدا ، پسر مادر تو اين را ميداند ، چون چنين فرمود : آن مرد خاموش شد ، امام فرمود : همين است آنچه ابو الخطاب نسبت به آن هلاك و گمراه شد و معنى محدث و نبى ( پيغمبر ) را نفهميد .
توضيح
- ابو الخطاب ، كنيه محمد بن مقلاص است كه عقيده داشت : ائمه عليهم السلام پيغمبرند زيرا شنيده بود كه ايشان محدثند و خيال مىكرد هر محدثى پيغمبر است ( فرق ميان آنها در حديث 436 گذشت ) ابو الخطاب سپس غلو بيشترى كرد و گفت ائمه معبودند .
علامه مجلسى ( ره ) گويد : بعقيده من نويسندگان در اين حديث اشتباه كرده و صدر يك حديث را بذيل حديث ديگر چسبانيدهاند و آن دو حديث را در مرآت ص 196 نقل مىكند .
3 -
محمد بن اسماعيل گويد : شنيدم : حضرت ابو الحسن عليه السلام مىفرمود : ائمه دانشمندان ، راستگويان ، فهميدگان ، محدثانند .
شرح
- علماء ( دانشمندان ) اشاره به آيه شريفه
هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ
دارد و صادقون ( راستگويان ) اشاره به آيه شريفه
وَ كُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ
دارد كه در حديث 531 و 547 بائمه عليهم السلام تأويل شد و مفهم بر وزن مقدم بمعنى فهميده است و أئمه عليهم السلام را مفهم گويند ، زيرا پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله تفسير و تأويل قرآن را بايشان فهمانيده است و محدث چنان كه گفتيم براى اينست كه از غيب به امام حديث و الهام ميرسد .
4 -
محمد بن مسلم گويد : كلمه محدث نزد امام صادق عليه السلام ذكر شد ، حضرت فرمود ، محدث كسى است كه صدا را بشنود و شخص را نبيند ، به حضرت عرضكردم : قربانت گردم . امام از كجا ميفهمد كه آن كلام فرشته است ؟ فرمود آرامش و وقارى به او عطا مىشود كه ميفهمد آن كلام از فرشته است .
5 -
حمران بن اعين گويد : امام باقر عليه السلام فرمود : همانا على عليه السلام محدث بود ، حمران گويد : من نزد رفقايم رفتم و گفتم : خبر شگفتى براى شما آوردهام ، گفتند : چه خبر ؟ گفتم از امام باقر عليه السلام