هل يضربن : يعنى آيا مىزنند ايشان گروه زنان غايبه در زمان آينده .
صيغهء جمع مؤنّث غايبه است از فعل استفهام ، صحيح ومجرد ومعلوم .
هل يضربن اصلش يضربن بود ( جمع مؤنّث غايبه بود از فعل مضارع ) خواستيم جمع مؤنّث غايبه بنا كنيم از فعل استفهام ، هل استفهاميّه بر سرش درآورديم خبر را بدل به انشاء كرد هل يضربن شد .
* * * وآن شش كه مخاطب را بود : سه مذكّر را بود وسه مؤنّث را .
آن سه كه مذكّر را بود : هل تضرب ، هل تضربان ، هل تضربون .
هل تضرب : يعنى آيا مىزنى تو يك مرد حاضر در زمان آينده .
صيغهء مفرد مذكّر حاضر است از فعل استفهام ، صحيح ومجرد ومعلوم .
هل تضرب در أصل تضرب بود ( مفرد مذكّر مخاطب بود از فعل مستقبل ) خواستيم مفرد مذكّر حاضر بنا كنيم از فعل استفهام ، هل استفهاميّه بر سرش درآورديم خبر را بدل به انشاء كرد هل تضرب شد .
هل تضربان : يعنى آيا مىزنيد شما دو مردان حاضر در زمان آينده .
صيغهء تثنيهء مذكّر مخاطب است از فعل استفهام ، صحيح ومجرد ومعلوم .
هل تضربان در أصل تضربان بود ( تثنيهء مذكّر حاضر بود از فعل مضارع ) خواستيم تثنيهء مذكّر مخاطب بنا كنيم از فعل استفهام ، هل استفهاميّه بر سرش درآورديم خبر را بدل به انشاء كرد هل تضربان شد .
* * *
جامع المقدمات ( جامعه مدرسين ) ( فارسي ) — صفحة 95
مساهمون: جمعى از علما
ص٩٥