كتاب شرح الأمثلة
بسم اللّه الرحمن الرحيم
قال النبيّ ( صلّى اللّه عليه وآله وسلّم ) : « أوّل العلم معرفة الجبّار وآخر العلم تفويض الأمر إليه » .
[ تعريف چند اصطلاح ]
بدانكه هر آوازى كه بوده باشد آن را عرب صوت خواند ؛ وهرچه از دهن بيرون آيد ومعتمد بر مخرج فم بوده باشد آن را لفظ خوانند . ولفظ بر دو قسم است مهمل ومستعمل ؛ مهمل آن است كه آن را معنى نباشد چون لفظ ديز ، ( مقلوب زيد ) ومستعمل آن است كه آن را معنى باشد چون زيد وضرب وسوف . ولفظ مستعمل را كلمه گويند وكلمه بر سه قسم است : اسم است وفعل است وحرف . واسم بر دو قسم است : مصدر وغير مصدر ، مصدر آن است كه در آخر وى به فارسي تا ونون ، يا دال ونون باشد چون : القتل ( كشتن ) والضّرب ( زدن ) .
وبدانكه مصدر أصل كلام است واز وى نه وجه بازمىگردد :
ماضي ، مستقبل ، اسم فاعل ، اسم مفعول ، امر ، نهى ، جحد ، نفى واستفهام .
مصدر در لغت « بازگشتنگاه إبل وغنم » را گويند . ودر اصطلاح