وينبغي لطالب العلم أن لا ينازع أحدا ولا يخاصمه ؛ لأنّه يضيع الأوقات فالمحسن سيجزى بإحسانه والمسئ سيكفيه مساوئه ، قيل :
« عليك أن تشتغل بمصالح نفسك لا بقهر عدوّك » فإذا أقمت بمصالح نفسك تضمّن ذلك قهر عدوّك .
إيّاك والمعادات فإنّها تفضحك وتضيّع أوقاتك ، وعليك بالتأمّل لا سيّما من السّفهاء ، وإيّاك أن تظنّ بالمؤمن سوء فإنّه منشأ العداوة ، ولا يحلّ ذلك لقوله ( عليه السّلام ) : « ظنّوا بالمؤمنين خيرا » ، وإنّما ينشأ ذلك من خبث النفس .
عمل كند » كه دانشآموز ودانشجوى أو يكى از دانشمندان بنام ومشار بالبنان زمان خود شود وبا شاگردانش مهربان وخودمانى باشد ، ونزاع وخصومت زيبندهء دانشجو نبوده وبلكه باعث هدر دادن وقت اوست ، زيرا نيكوكار را خداى متعال پاداش نيك مىدهد ، وبدكار را همان عكسالعمل وواكنش كار بدش گرفتار كرده وبه دام مىاندازد ، وگفته شده كه : وظيفهء تو پرداختن به مصلحتهاى خودت مىباشد ونه غلبهء بر دشمن ، وهمان اقامهء مصالح نفس ، متضمّن پيروزى بر دشمن است ، وبايد با تامّل ومدارا « مخصوصا با سفيهان » برخورد نمود ، واز سوءظنّ وبدگمانى نسبت به مؤمن بپرهيز ، زيرا سوءظنّ منشأ دشمنى بوده وجايز نيست ، وامام عليه السّلام فرموده است كه :
نسبت به مؤمنان گمان نيك داشته باشيد ، « وهمانا بدگمانى از خباثت وپليدى نفس ناشى شده وسرچشمه مىگيرد » .
* * *
جامع المقدمات ( جامعه مدرسين ) ( فارسي ) — صفحة 29
مساهمون: جمعى از علما
ص٢٩