( 1 ) فرزندان خويش خرج مىكرد ، دو بار هزار هزار درم بر عمارات خرج مىكرد ، دو بار هزار هزار درم در بيت المال ذخيره مىنهاد و باقى به معاويه مىفرستاد .
چون شهامت و كفايت زياد به معاويه رسيد و نتايج انصاف او بر اين جمله مشاهده كرد ، او را بر آن سير مرضيه و سنن حميده محمدتها فرموده ، كوفه و مضافات آن را در امارت او افزود . كار زياد رونق تمام يافت و به غايت القصوى خوشدل شده ، در عدل و انصاف بيفزود . شش ماه در بصره مقام مىكرد و شش ماه در كوفه اقامت مىنمود . ( 612 )
فتح خراسان به دست عمّال معاويه [ 37 ]
يكى از اصحاب امير المؤمنين على ( ع ) ، نام او خالد بن معمّر ، [ كه ] ملازم خدمت او بودى و در صفّين جنگها كرده و آثار خوب به ظهور آورده بود چون امير المؤمنين به درجهء شهادت رسيد و حسن بن على ( ع ) با معاويه صلح نمود و خلافت به وى داد - بر آن جمله كه مذكور شد - خالد بن معمّر و أعور بن عبد اللّه الليثى هر دو به خدمت معاويه آمدند .
چون به در سراى رسيدند و اجازت خواستند ، معاويه ايشان را اذن دخول داد و هر دو به خدمت معاويه شدند . چون به مجلس معاويه آمده ، رسم خدمت به جاى آوردند . معاويه ايشان را نيكو پرسيد و به قدوم ايشان استبشار نمود . پس ، انديشه كرد كه امارت خراسان به خالد بن معمّر دهد . اتّفاق در آن ساعت سعيد بن عثمان نزد معاويه آمد . معاويه او را بنواخت و به نزد خويش بنشاند . روى به دو كرد و گفت :
اى سعيد ، اين چه سخن است كه از تو به سمع ما مىرسانند ؟
سعيد گفت : بفرما يا امير المؤمنين .
معاويه گفت : چنان مىگويند كه تو گفتهاى كه بعد از معاويه من به خلافت أولىترم از پسر او يزيد .
سعيد گفت : آنگاه چه افتاده است اگر چنين گفته باشم ؟ سخنى حقّ و صدق باشد . به خدايى كه وحدانيّت صفت اوست كه پدر من بهتر از پدر يزيد بود و مادر من بهتر از مادر او بود و من بهتر از اويم . مع ذلك ما همگان اين كار به تو مسلّم كرديم و بر
هامش
[ ( 37 ) ] ل . م : اين بخش را ندارد . س . چ : اخبار و احوال خراسان در ايّام خلافت معاويه .