( 1 ) است [ و ] حش نام بستان [ ى ] . اين بستان در پهلوى گورستان جهودان بود و عثمان را در آنجا به خاك سپردند . گروهى از انصار آمدند تا نگذارند كسى بر او نماز گزارد ولى على ( ع ) كس فرستاد رفع مانع فرمود تا حكيم بن حزام بر او نماز گزاشت . ( 391 ) چون معاويه فرمانروا گشت ، حكم داد تا مسلمانان مردگان خويش را در بقيع از آنجا كه عثمان مدفون بود [ 159 ب ] به خاك سپردند تا مدفن او با گورستان بقيع اتّصال يافت . عثمان را با همان جامه كه در برداشت دفن كردند و غسل ندادند . آنجا كه عثمان مدفون گشت به گورستان بنى اميّه معروف شد .
امّ المؤمنين ، عايشه صدّيقه ، چنان كه بدان اشاره شد چندانكه توانست و دانست مردم را در قتل عثمان تحريص مىكرد تا گاهى كه سفر مكّه پيش داشت . در مكّه او را آگاهى دادند كه عثمان به دست صناديد اصحاب مقتول گشت ، نيك شاد شد فقالت أبعده اللّه بما قدّمت يداه الحمد للّه الّذى قتله .
عايشه در قتل عثمان خداى را شكرها بگزاشت و بر او لعن و نفرين فرستاد .
گويند عثمان در اواخر روزگار خود مانند كسى كه از كردهء خود پشيمان باشد گاهى شعرى انشا مىكرد و اين دو شعر از وى روايت كردهاند ؛
تفنى اللّذاذة ممّن نال صفوتها * من الحرام و يبقى الاثم و العار
تبقى عواقب سوء من مغبتها * لا خير فى لذّة من بعدها النّار
[ 222 ]
هامش
[ ( 222 ) ] ت . م : بيت آخر را ندارند .