( 1 ) 129 ) عمرو بن معدى كرب : ابن معدى كرب بن عبد اللّه زبيدى از سواركاران شجاع يمن در زمان جاهليّت بود . وى به سال نهم هجرت به مدينه آمد و اسلام آورد و به يمن بازگشت . پس از وفات پيغمبر ( ص ) مرتد شد ولى اندكى بعد ديگر بار به دين اسلام درآمد و به عراق هجرت كرد و در جنگ قادسيّه شركت جست . با روحى عصيانگر بود و سرسختى عهد جاهليّت را داشت . شعر نيكو مىسرود و به سال 21 ه ق در نزديكى رى درگذشت ؛ ( اعلام زركلى ، 2 ، 739 به نقل دهخدا ) .
130 ) مغيرة بن شعبه : ابن شعبة بن أبى عامر بن . . . ( متوفى به سال 50 ه . ق ) مكنّى به أبو عبد اللّه يكى از سرداران ولات دهات عرب و از صحابهء حضرت رسول ( ص ) . در حجاز متولّد شد و در ايام جاهليت با گروهى از بنى مالك آنجا را ترك كرد و به اسكندريّه رفت . سپس ، به حجاز بازگشت . چون اسلام ظهور كرد ، در قبول آن ترديد داشت تا در سال پنج هجرت اسلام آورد و در جنگهاى حديبيه ، يمامه ، و فتوح شام حضور داشت و يك چشم خود را در جنگ يرموك از دست داد . در جنگهاى قادسيّه ، نهاوند و جز آن نيز شركت داشته است . در جنگ صفّين از جنگ دورى گزيد و معاويه نيز او را والى كوفه گردانيد تا در آنجا درگذشت ؛ ( اعلام زركلى ، به نقل دهخدا ) .
131 ) ازدواج سعد وقّاص با سلمى بنت خصفه ، زن مثنّى بنا به وصيّت شوهر او صورت گرفته بود ؛ ( كامل ، 2 ، 218 ) .
132 ) قادسيّه : از بلاد اقليم سوّم ، طول آن سط - كه [ 80 درجه و 25 دقيقه ] و عرض آن لا - مه [ 31 درجه و 45 دقيقه ] . قادسيّه را بدان جهت بدين نام خواندهاند كه اهل قادس بدان نزول كردند و قادس قريهاى است در مرو الرود . ( تقويم البلدان ، 336 ) . « . . . جايى است كه تا كوفه پانزده فرسنگ و تا عذيب چهار ميل فاصله دارد . »
( معجم البلدان ) . « . . . شهر وسط بوده و از مداين سبعهء عراق عرب و اكنون خراب است . »
( نزهة القلوب ، 46 ) . « . . . شهرى است بر راه حجّاج و بر كران باديه . » ( حدود العالم ، 154 ) .
133 ) نعمان بن مقرّن المزنى : مكنّى به ابو عمرو از شجاعان صحابه است . سعد وقّاص وى را به فرمان عمر به جنگ هرمزان فرستاد و او در اهواز بر هرمزان غلبه كرد . چون مردم اصفهان ، همدان ، رى ، آذربايجان ، و نهاوند بر اعراب شوريدند ، عمر او را مأمور جنگ با ايشان كرد . نعمان ابتدا به اصفهان لشكر كشيد و سركشان آن سامان را مغلوب كرد . سپس ، رو به نهاوند نهاد و در آنجا به سال 21 هجرى كشته شد ؛ ( دهخدا ) . [ 6 ]
134 ) حنظلة بن الربيع : مكنّى به ابو ربعى يكى از اصحاب و به حنظله الاسيدى معروف و از جمله كاتبهاى آن حضرت بود . سپس ، در قرقيسا سكونت گزيد و در همانجا درگذشت .
وى در وقعهء جمل با حضرت على ( ع ) مخالفت ورزيد ؛ ( دهخدا ) .
هامش
[ ( 6 ) ] نيز رك : فتوح البلدان ، 311 ؛ كامل ، 2 ، 211 .