و جهالت دادى ، و با وجود اين خودشان اين گونه صفات را بر خدا روا ميدارند ! ! فسبحان اللَّه ، منزه است خدائى كه اين چنين نسبتى به او مىبندند ، و اگر حلم و رحمت خداوند نسبت ببندگان نبود زمين بر اين گونه مردم خشم ميكرد و آنها را به خود فرو ميبرد .
و ديده نشده تاكنون كسى بجبر معصيت خدا را بنمايد و كسى باكراه اطاعت او را بنمايد ، جز اين نيست كه خداى سبحان بندگان را بخير امر فرموده و نهى نموده از بدى و ايشان را به اختيار واگذارده و انسان به هر دو حالت قادر است ( كه ميتواند هم خوبى و اطاعت كند و هم بدى و گناه ) چنان كه ميفرمايد :
وَ هَدَيْناهُ النَّجْدَيْنِ
« 1 » هدايت و راهنمائى نموديم ( بوسيله پيغمبران هر ) انسان را و راه حق و باطل و خير و شرّ و سعادت و شقاوت را كاملا به او نشان دادهايم .
پس گناهى بر كسى نيست اگر جمعى راه باطل را پيش گيرند مانند قوم ثمود چنان كه ميفرمايد :
وَ أَمَّا ثَمُودُ فَهَدَيْناهُمْ فَاسْتَحَبُّوا الْعَمى عَلَى الْهُدى
« 2 » قوم ثمود را ( بتوسط حضرت صالح ) دلالت و هدايت كرديم ليكن آنها خود كورى جهل و ضلالت و گمراهى را بر هدايت اختيار كردند .
و نيز ميفرمايد :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ
« 3 » اى اهل ايمان همه متفقا نسبت بأوامر خدا در مقام تسليم در آئيد ، و هيچ گاه خداوند أمر بانجام كارى نميفرمايد و مانعى پيش آورد تعالى اللَّه عن ذلك علوا كبيرا ، پس ( اى برادران ) هشيار باشيد و وابگذاريد مردمان هوا پرست و گمراه را و تفكر كنيد كه چگونه مىشود خداوند
هامش
( 1 ) . 9 - البلد
( 2 ) . 16 - فصلت
( 3 ) . 204 - البقره