مراعات كرده باشد گفت :
وَ إِذا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْفِينِ
« 1 » هر گاه بيمار شدم خداى تعالى به من شفا عنايت خواهد فرمود ، و نگفت هر گاه خدا مرا بيمار نمود شفاهم عنايت خواهد كرد .
و هر يك از پيغمبران كمال ادب را مراعات نمودهاند نسبت به پروردگار در كلمات و گفتار و كردار خود ، و ليكن جمعى از مردم بىدانش و فهم ( مانند صوفيها و جبريها و هم قرينانشان ) افترا بر خداى سبحان مىبندند و اعمال قبيحه را كه پدران و مادران خود را از آن منزّه ميدانند به او نسبت ميدهند و ميگويند كه در عالم هر گونه كفر و ظلم و فساد و قتل و خشم و غضبى كه واقع شود باراده و مشيت و حكم خدا است ! ! و اين بطور واضح و مسلم باطلست زيرا خداى تعالى فرموده :
وَ اللَّهُ يَقْضِي بِالْحَقِّ
« 2 » خدا در عالم به حق حكم مىكند ، و نيز ميگويند كه خداوند امر مىكند بندگان را بچيزهائى كه نميخواهد و نخواسته است و نهى مىكند ايشان را از چيزهائى كه از ايشان خواسته است مثلا خداوند جمعى را امر بايمان آوردن مىكند و كفر را از ايشان مىطلبد ! ! و حال اينكه ( اين هم باطل است زيرا ) خود ميفرمايد
لا يَرْضى لِعِبادِهِ الْكُفْرَ
« 3 » نمىپسندد براى بندگانش كفر را .
و اگر بيكى از ايشان گفته شود كه تو و پدر و مادرت امر ميكنيد چيزى را كه اراده نداريد و نهى مينمائيد چيزى را كه اراده داريد ( مثلا گفته شود آب بياور و از آوردن نان را بخواهد و يا گفته شود كه نان نياور و حال آنكه همان را بخواهد ) هر آينه خشمگين خواهد شد و بغضب فرو خواهد رفت و خواهد گفت كه ما را نسبت بسفاهت و ديوانگى
هامش
( 1 ) . 81 - الشعراء
( 2 ) . 31 - المؤمن
( 3 ) . 9 - الزمر