و فرمود حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم مرگ را به ياد آوريد كه لذتها و خوشيها را ويران مىكند و عيشها را بهم مىزند ، پس اگر اندكى از ماليه دنيا داشته باشيد به آن قانع و راضى خواهيد شد و ثواب خواهيد برد ، و اگر غنى و ثروتمند باشيد بذل و بخشش خواهيد نمود و اجر داده ميشويد ، همانا مرگ قطعكنندهء آرزوها است ، بدرستى كه مرد هنگام مردن مىبيند جزاى آنچه را كه پيش فرستاده از خوبيها و بديها ، و مشاهده مىكند نتيجهء اموالى كه واگذارده و چه بسا از حرام جمع نموده و يا حقوق واجبهء آن را ادا ننموده باشد آن وقت است كه به عذاب الهى گرفتار مىشود .
و فرمود حضرت امير المؤمنين عليه السّلام هر كه بداند كه بازگشت بمرگ مىكند و بقبر وارد مىشود و در حضور پروردگار مىايستد و اعضا و جوارحش بر اعمالش شهادت ميدهند : طولانى ميگردد حسرتش و زياد مىشود عبرتش و دائم بفكر آخرتست .
و فرمود آن حضرت هر كه بداند كه از دوستان جدا مىشود و در زير خاك ساكن ميگردد و كشيده مىشود به حساب اعمال ، قطع مينمايد از خود امل و آرزو را و كوشش مىكند به عمل صالح و نيكو ، پس خداى رحمت كند شما را ياد آوريد قول خداوند را كه فرموده :
وَ جاءَتْ سَكْرَةُ الْمَوْتِ بِالْحَقِّ ذلِكَ ما كُنْتَ مِنْهُ تَحِيدُ
فَكَشَفْنا عَنْكَ غِطاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ
« 1 » فرا رسيد بيهوشى مرگ و شدت تلخى آن به حق و حقيقت و اين همان مرگى است كه از آن ميگريختى و مكروه ميداشتى پس در آن هنگام برميداريم از پيش ديدهء تو پردهء غفلت را تا امور حقه را مشاهده كنى
هامش
( 1 ) . 19 - ق