و براى ادارهء امور مملكت شايستگى نداشت ، به پايان رسيد .
در زمان فرمانروائى ارغون ، روابط ايلخان با همسايگانش نسبتا آرام بود . در 19 صفر 685 كردها را ، كه با غارتگرىهاى خود موجب اغتشاش مىشدند ، سركوبى كردند « 1 » . در لرستان بار ديگر نظم حكمفرما « 2 » شد . سپاهيان ايلخان توانستند لشكركشىهاى متعدد قيدو را به خراسان دفع كنند ، و قيام شاهزاده جوشكاب را خنثى سازند . رهبرى سپاهيان مغول در اين جنگها اغلب با امير تغاچار بود « 3 » . حملههاى دوگانهء خان دشت قپچاق - يكى به سال 685 ه . ق . هنگاميكه ارغون در دشت مغان اردو زده بود ، و ديگرى 689 ه . ق . « 4 » - امنيت دولت را به خطر نيانداخت . شايان توجه است ، كه ملوانان ژنى و ونيزى ، كه در آن هنگام با يكديگر سخت رقابت مىكردند ، از ايلخان و خان دشت قپچاق استمداد مىطلبيدند . ژنىها ، كه منافعشان در شبه جزيرهء كريمه به وسيلهء خان دشت قپچاق به خطر افتاده بود ، از ارغون ، و ونيزىها از خان دشت قپچاق كمك مىخواستند « 5 » . چنانچه حملات دشمنان خارجى دولت ايلخانان هم نبود ، خطرات داخلى به تنهائى بىشك اين دولت را بسيار تضعيف مىكرد ، و حتى ممكن بود موجب اضمحلال آن شود .
گيخاتو و بايدو
با وجود بيمارى طولانى ارغون نه خود وى و نه اطرافيانش در فكر تعيين جانشين بودند ، به اين جهت پس از مرگ او وضع درست مانند سال 680 ه . ق . بود . بار ديگر بزرگان مملكت مىبايست تصميم بگيرند ، و آنان دوباره به جاى پسر متوفى ، برادر او را انتخاب كردند . بايد خاطرنشان كرد ، كه بزرگان در اينكه چه كسى را انتخاب كنند ،
هامش
( 1 ) - رشيد الدين / وين 236 چ .
( 2 ) - رشيد الدين / وين 237 ر و چ ، 239 ر ؛ خواندمير ج 3 : 45 .
( 3 ) - رشيد الدين / وين 237 ر و چ .
( 4 ) - رشيد الدين / وين 240 ر .
( 5 ) - دربارهء جزئيات اين جريان ر ك :Bratiano : Actes des notaires genois ; Bratiano 261 f . de pera et de Kaffa . . . Bukarest 1927 , S . 271 f . , Nr . 298 .