حمله مىكردند ، و اگرچه غالبا پيروز مىشدند ، اما هيچگاه نتوانستند نتايج درخشانى به دست آورند و به مقصود خويش برسند . ناگفته نماند ، كه بركه با فرمانرواى مصر روابط نزديك داشت و تشرف وى به دين اسلام نيز شرايط مناسبى را براى برقرارى روابط ايجاد كرده بود . به اين مناسبت پيوسته خطر اينكه مصريان نيز همزمان با سپاهيان دشت قپچاق حمله كنند ، در ميان بود ، اگرچه در زمان هلاكو چنين حملهاى عملى نشد ، ولى ايلخان ناگزير بود پيوسته توجه خاص به مرزهاى جنوب غربى قلمرو خود ، يعنى سرحد فرات معطوف دارد . گذشته از اين در بين النهرين شمالى در اين زمان الملك الصالح اسماعيل فرمانرواى موصل ، كه در تابستان 659 ه . ق . جانشين پدرش بدر الدين لؤلؤ شده بود « 1 » - دو برادر ديگرش قسمتهاى ديگرى از ميراث پدر را به ارث بردند « 2 » - با مصر متحد شد ، و بر عليه مغولان قيام كرد . اين شورش بسيار خطرناك بود و اعزام لشكرى نيرومند را ضرور مىساخت . سپاهيان مغول توانستند در رمضان 660 « 3 » موصل را تصرف كنند . الملك الصالح به قتل رسيد « 4 » و موصل رسما جزو قلمرو مغول شد .
صلح و آرامش در گرجستان نيز هنوز مستقر نشده بود . به خاطر فشارى كه دريافت ماليات و جمعآورى سپاهى ، خصوصا به علت جنگهاى بين النهرين شمالى به گرجستان وارد مىآورد ، داود پنجم تصميم گرفت ، كه در برابر مغولان قيام كند .
هامش
-Akademii Azerb . SSR » 1946 , Nr . 5 , S . 16 - 37 . Nr . 7 , S . 18 .( وقايع بهطور روشن نقل مىگردد ) .
( 1 ) - رشيد الدين / كاترمر ج 1 : 380 ؛ ابو الفرج 486 ؛Zambaur 226.
( 2 ) - در منطقهء الجزيره در حوالى موصل : ابو الفرج 496 - 492 .
( 3 ) -Tiesenhausen : Melanges de Numismatique Orientale ( dans : Revue Numis - matique belge XXXI , 1875 , S . 189 - 214 , 329 - 379 ) , S . 356 f . Nr . 131( 4 ) - رشيد الدين / كاترمر ج 1 : 388 - 380 ؛ ابن فوطى 349 - 345 ؛ مقريزى / كاترمر ج 1 : 1 ، 180 ص ب ؛ مستوفى ج 1 : 505 ؛ ابن اياس ج 1 : 103 ؛ ميرخواند ج 5 : 79 ص ب ؛ خواندمير ج 3 : 35 .