عزّ الدين در آغاز چندين سال به تنهائى سلطنت كرده بود « 1 » . علاء الدين را به زودى شكست دادند « 2 » ، و آسياى صغير اينطور ميان دو برادر ديگر تقسيم شد ، كه عزّ الدين از قيصريه به جانب مشرق ( قونيه ، آقسراى ، آنقره و انطاكيه ) و ركن الدّين بر نواحى غربى تا كنار دريا سلطنت كند . قزل يرماق سرحد ميان دو قسمت را تشكيل مىداد « 3 » . نظارت عالى به عهدهء يك والى مغول بود . عزّ الدين در 659 ه . ق . به دربار امپراطور روم شرقى ميخائيل پناه برد « 4 » ، اما قيصر براى جلب رضايت خاطر هلاكو سلطان سلجوقى را زندانى كرد ، و غل و زنجير زرين به دست و پاى وى نهاد « 5 » . اما ميخائيل نمىخواست سلجوقيان را حتى هنگاميكه به حدود شرقى قلمرو وى آسيب فراوان وارد مىآوردند ، سخت سركوبى كند « 6 » ، چه اينان ميان امپراطورى روم شرقى و مغولان حصار دفاعى مفيدى بودند « 7 » .
عزّ الدين نتوانست رفتار امپراطور بيزانس را تحمل كند ؛ وى موفق شد ، خان دشت قپچاق را به حملهء به خاك امپراطورى بيزانس برانگيزد ( 668 ه . ق . ) به اين ترتيب او را آزاد كردند ، و به دشت قپچاق بردند و سلطان سلجوقى در سال 677 ه . ق . در آنجا جان سپرد « 8 » .
هامش
( 1 ) -; Bar Hebraeus 479 f . , 494 f .ابو الفرج 467 - 463 ؛Zyriak 453نامها را با يكديگر عوض كرده است .
( 2 ) - ابن بىبى ج 4 : 292 ص ب ؛ ابن فوطى 341 .
( 3 ) - ابن بىبى ج 4 : 292 - 277 ؛; Bar Hebraeus 497 f .ابو الفرج 486 .
( 4 ) - قلمرو او وسيلهء مغولان كه ملطيه را محاصره كرده بودند ، ويران شده بود . ر ك : ابن بىبى ج 4 :
287 - 283 ؛Bar Hebraeus 498 - 500در مورد گريز ر ك : ابن بىبى ج 4 : 290 ص ب ، 296 ص ب ؛ جوزجانى ( فقط به زبان انگليسى بچاپ رسيده است ) ج 1 : 164 - 162 ؛Bar Hebraeus 497 . ; Gregoras I 82 ; Pachymeres I 130 f . ; AKropolites 153 .مستوفى ج 1 : 484 ص ب .
( 5 ) -M . A . Andreeva : Priem ; Pachymeres I 132 tatarskich Poslov pri Nikejskom dvore in : Sbornik Statej( پذيرائى سفراى تاتار در دربار نيكاياPosvj SCemnych Pomjati N . P . Kondakova , Prag 1926 . S . 187 - 200( 6 ) -Pachymeres I 18 - 20( 7 ) -; Gregoras I 100 ff , 137 ; Pachymeres I 133 Wittek Mentesche 9 ff .( 8 ) -; Pachymeres I 229 - 250 ; Tiesenhausen I 81 , 200 , 483؛ ابو الفدا ج 5 : 26 ، 46 ؛; Canard 218 f : Paul Wettek : La descendence Chretienne de la dynastie Seldjouk en Macedoine , in : Echos d'Orient XXXIII ( 1934 ) , S . 409 - 412 .