1246 م . با انتخاب كيوك مخالفت كرده بود « 1 » ، دعوت به تسليم شدند . ركن الدّين خورشاه شيخ اسماعيليه با آنكه در رأس حكومتى ضعيف و عارى از هدفهاى مذهبى قرار داشت ، مذاكره با هلاكو را رد كرد ، در حالى كه گروه ديگرى از اسماعيليه به هلاكو پيوستند « 2 » به اين ترتيب خورشاه در 29 جمادى الثانى 654 در برجوباروى خود محبوس و بىياور ماند « 3 » . كمى پس از آنميان او و هلاكو مذاكره آغاز شد . در به دو امر خورشاه تصور مىكرد ، كه مىتواند شروطى را به دشمن بقبولاند ، ولى پس از آگاهى از نيروى عظيم سپاهيان هلاكو نوميد شد و قلاع اسماعيليه را به روى مغولان گشود « 4 » ، و پس از آنكه خود تسليم شد ، از مدافعان دو قلعهاى كه هنوز مقاومت مىكردند ، خواست ، كه آنها نيز دست از جنگ بردارند . مدافعان از اطاعت فرمان شيخ سر باززدند ، و پس از جنگى خونين سرانجام اين دو هم به دست مغولان افتاد ، و محافظان الموت سنگر اصلى اسماعيليه را نيز گرسنگى از پاى درآورد « 5 » . مغولان تا اين زمان رعايت حال خورشاه را مىكردند ، و حتى يكى از دختران نجيبزادهء مغول را به عقد وى درآوردند ، اما در اين موقع كه ديگر وجودش سودى نداشت ، او را نزد قاآن فرستادند ، و چندى بعد هم به قتل رسيد « 6 » . بستگان وى نيز در نزديكى قزوين به همين سرنوشت دچار شدند « 7 » . اين خونريزى و كشتار حتى در حكومت اسلامى وقت نيز مورد تأييد قرار گرفت « 8 » ، و براى آسياى غربى وسيلهء نجاتى از بدخواهى و آشوبگرى اسماعيليان شد ، هرچند اين بيمارى در آن وقت
هامش
( 1 ) - ميرخواند ج 5 : 53
( 2 ) -; Jourdan 128رشيد الدين / كاترمر ج 1 : 174 ص ب ، دربارهء زوال حكومت اسماعيليه ر ك : جوينى ج 3 : 136 ص ص ب ، 278 - 261 ؛Strothmann 18 - 24( 3 ) - رشيد الدين / كاترمر ج 1 : 182 .
( 4 ) - رشيد الدين / كاترمر 206 - 184 .
( 5 ) - رشيد الدين / كاترمر 210 ( 1 ذيقعدهء 654 ) .
( 6 ) - رشيد الدين / كاترمر ج 1 : 214 - 212 ؛ جوزجانى 418 - 412; Bar Hebraeus 495 f .ابو الفرج 465 - 463 ؛ مستوفى ج 1 : 580 ؛ ميرخواند ج 5 : 71 ؛Kart lis chovreba I 371 f .( گزارش اين منبع حاكى از اينكه جنگ با اسماعيليه هفت سال طول كشيده است ، ناصحيح است ) .
( 7 ) - رشيد الدين / كاترمر ج 1 : 218 - 216 .
( 8 ) - وصاف / هامر ج 1 : 57 ص ب نيز به اين مطلب اشاره مىكند .