درخشان به دست آورند ، و ده سال مىگذشت ، كه قلمرو آنان در اين سمت توسعه نيافته بود . وضع مغولان آنچنان متزلزل شده بود ، كه پيوسته از دربار قاآن استمداد مىطلبيدند و درخواست برچيدن بساط خليفه و اسماعيليه را داشتند ، چه غلبه بر مسلمانان و پيشرفت تا كنار دريا تنها در اين صورت ميسر مىبود « 1 » .
قاآن براى تشكيل سپاه هلاكو دستور داد ، كه يك پنجم تمام سپاهيان مغول را تجهيز كنند . فرمانروايان محلى از جمله باتو نيز بخشى از سپاهيان خود را براى لشكر - كشى هلاكو در اختيار او گذاردند . به اين ترتيب سپاه هلاكو در ربيع الاول 651 « 2 » به جنبش درآمد « 3 » . فوج پيشرو به سردارى كيدبوقا در نيمهء جمادى الاول 650 حركت كرده بود « 4 » . سپاه هلاكو در آغاز به كندى پيش مىرفت ، چون در طول راه مجالس جشن و سرور برپا مىگرديد ، و هلاكو شاهان دستنشانده از جمله تكفور حاتم شاه ارمنستان صغرى و برادرش سنباد « 5 » ، و نيز فرستادگان و واليان را به حضور مىپذيرفت « 6 » . بالاخره هلاكو در شعبان 653 به سمرقند رسيد « 7 » .
از اين به بعد سپاه هلاكو با سرعت بيشترى پيش رفت . خان مغول از فرمانروايان مىخواست ، كه تسليم شوند ، با اين وعده ، كه به سرزمينهاى آنان آسيبى نرساند « 8 » .
به اين مناسبت سلاطين آسياى صغير عز الدّين و ركن الدّين ، سعد اول پادشاه فارس ، پادشاه هرات و اميران بسيارى از عراق ، آذربايجان ، ارّان و شيروان به دربار وى آمدند « 9 » .
اسماعيليه نيز « 10 » ، كه براى مغولان بىخطر نبودند ، و فرستادهء آنان در قوريلتاى سال
هامش
( 1 ) - رشيد الدين / كاترمر ج 1 : 118 ، 120 .
( 2 ) - دربارهء لشكركشىهاى هلاكو ، ر ك :; Hammer I 79 - 102 ; Ohsson IV 134 - 203 . ; Howorth III 88 - 101اقبال ج 1 :
179 - 170 ؛ عزاوى 189 - 150 ؛Muller II 229 - 235( 3 ) - ميرخواند ج 5 :
70 ؛ ابو الفرج 460 .
( 4 ) - جوينى ج 3 : 29 .
( 5 ) -Orbelian / Brosset 230 - 232 ; Vartan 289 ; Malachias 24 ; Bar Hebraeus 490( 6 ) - جوينى ج 2 : 259 ؛ رشيد الدين / كاترمر ج 1 : 152Mhitar / Brosset 107 ;( 7 ) - رشيد الدين / كاترمر ج 1 : 148 ، 150 ؛ ابو الفرج 462 .
( 8 ) - ميرخواند ج 5 : 53 .
( 9 ) - رشيد الدين / كاترمر ج 1 : 150
( 10 ) -Wilhelm von Rubruck / Wyngaert 244 f .