روسودان ملكهء گرجستان در اين ميان به تفليس بازگشته بود « 1 » و روح استقلال - طلبى را دوباره در گرجيان زنده كرد ، و اين شد ، كه سپاهيان گرجى با مغولان به ستيز پرداختند « 2 » . در اين هنگام مغولان روسودان را رسما معزول كردند و وى كمى پس از آن - ظاهرا به علت اندوه فراوانى ، كه از غيبت پسرش ، كه به گرو در اردوى باتو نگاهدارى مىشد - جان داد ( در سالهاى 1244 تا 1248 م ) « 3 » . باتو پس از شنيدن اين خبر پسر ملكه را نزد كيوك خان فرستاد . در همين وقت يكى ديگر از شاهزادگان گرجى ، كه پسر نامشروع ژرژ چهارم برادر و سلف روسودان بود ، در دربار مغول مىزيست .
خان مغول پسر روسودان را به اتفاق اين شاهزاده ، با القاب داود چهارم ( 1259 - 1249 م ) و داود پنجم ( 1269 - 1249 م ) پادشاه گرجستان كرد « 4 » . علاوه بر اين مغولان از توطئهاى كه اميران گرجى بر ضد آنها كرده بودند ، خبردار شدند ، و آن را در نطفه خفه كردند .
( منابع گرجى از وجود اين توطئه ذكرى نمىكنند ) . پس از آن در گرجستان آرامش مستقر گرديد « 5 » .
در زمان فرمانروائى كيوك خان نخستين تماس ميان خانهاى مغول و مغربزمين حاصل شد . زمامداران مغربزمين در آغاز از اين تماسها به منظور آگاهى از اوضاع و نيز انتشار دين مسيح استفاده مىكردند ، و علاوه بر آن بىميل نبودند ، كه بتوانند با همكارى مغولان به كشورهاى مسلمان خاور نزديك حمله كنند . اما هيچگاه چنين اتحادى بين آنان به وجود نيامد و حملهء مشترك عملى نشد . روابط متقابل ميان ملتهاى مغربزمين و مغولان علاوه بر تأثيرات فرهنگى كه همراه داشت ، بر طرز تفكّر مذهبى
هامش
( 1 ) -Kart lis chovreba I 366( 2 ) -Kart lis chovrebaاين واقعه را همزمان با جنگهاى هلاكو با اسماعيليه ذكر مىكند ، كه به نظر وى هفت سال طول كشيده است . نويسنده اشتباها زمان بازگشت ملكه را ديرتر از اين نقل مىكند .( I 372 - 376 )( 3 ) -Kart lis chovreba I 371. - دربارهء تاريخ وفات او ر ك : ترجمهءBrosset , Hist de la Georgie I , 1 , 528حاشيهء 6 وAllen 113 f .( 4 ) -Kart lis chovreba I 377 - 381( 5 ) -Kart lis chovreba I 374 f .