630 ه . ق . از سفر به دربار اوكتاى خوددارى كرده « 1 » ، و بىتوجه به خطرى كه قلمرويش را تهديد مىكرد ، در آسياى صغير و سوريه سرگرم بود . مغولان ارز روم را تصرف كردند « 2 » ، و در محلى به نام كوزداق در نزديكى قونيه « 3 » ، غياث الدين كيخسرو دوم سلطان سلجوقى را ، كه با اداى كلمات موهن خشمشان را برانگيخته بود « 4 » ، شكست دادند .
اگرچه ميان لشكر روم شرقى و غياث الدين در طرابلس قراردادى بسته شده بود ، كه آنان را ملزم مىكرد « 5 » ، دوشادوش سلطان سلجوق بجنگند ، ولى روميان از غياث الدين ، كه در نظرشان بىدين بود ، حمايت نكردند و در نتيجه در جنگ نيز شركت نجستند .
علاوه بر اين يكى از بستگان سلطان به وى خيانت كرد « 6 » ، و تحت اين شرايط پيروزى مغولان حتمى بود . پس از آن سيواس ، ملطيه ، قيصريه و شهرهاى ديگر تسليم شدند « 7 » . به اين ترتيب قدرت سلجوقيان يكسره درهم شكست و سلطان سلجوقى دست - نشاندهاى باجگزار شد « 8 » .
تكفور حاتم فرمانرواى ارمنستان صغرى ( 1270 - 1227 م . ) كه ديد دشمنان ديرينهء وى نابود شدهاند ، در سال 1244 م . تسليم مغولان گشت ، و تعهد نمود ، كه خراج
هامش
( 1 ) -Bar Hebraeus 473؛ ابو الفرج 435 ، ابن بىبى / فارسى ( مفصل ) 531 - 528 .
( 2 ) - ابن بىبى ج 4 : 234 ص ب ؛Vartan 287 f . ; Malachias 14 ; Zyriak 426 - 428؛Hammer I 110 - 113 ; Nangis , chr . 34 ; Bar Hebraeus 475؛ ابن بىبى / فارسى ( مفصل ) 516 - 514 .
( 3 ) - ابن بىبى ج 4 : 236 ص ص ب ؛; Malachias 15 ; Zyriak 426 Bar Hebraeus 475 f . ; Mhithar / Brosset 107؛ ابو الفرج 440 ص ب ؛ رشيد الدين / كاترمر ج 1 : 224 - 220 ؛ ابو الفدا ج 4 : 472 ؛ مقريزى / بلوشه 483 ص ب ؛Mathaeus Parisiensis VI ( add ) 114( 4 ) - ابن بىبى ج 4 : 238 ص ص ب ؛Zyriak 429( 5 ) -Akropolites 75( 6 ) -Akropolites 146 f .( ر ك :Gregoras I 59 ; ( Meliarakes 458( 7 ) - ابن بىبى ج 4 : 241 ص ب .
( 8 ) - ابن بىبى ج 4 : 243 ص ص ب .