تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ مغول در ايران ( فارسى ) — صفحة 42

مساهمون:

ص٤٢
فرستادند . مرگ جين‌تمور در سال 633 ه . ق . به برقرارى آرامش كمكى نكرد ، چه بر سر جانشينى وى نزاع ميان ملازمانش درگرفت . شرف الدين و ساير وزراى حاكم متوفى كار ادارهء امور ( و نيز چپاول ) مناطق را ميان خود تقسيم كردند « 1 » . پس از مدتى كوتاه ، كه نوسال در رأس ادارهء دار الحكومه قرار گرفت ، گرگوز به سمت حاكم تعيين و در طوس مستقر گرديد « 2 » . وى پيش از آن مدتى در اردوى باتو خدمت كرده بود « 3 » . اما با اين كار نيز جنگ و ستيز بر سر قبضه كردن قدرت پايان نيافت . ادگوتمور پسر جين تمور داعيهء جانشينى پدر داشت . اوكتاى سرانجام به نفع گرگوز فرستادهء خود رأى داد « 4 » . در حين غيبت وى محمد جوينى پدر مورخ ادارهء امور حكومت را عهده‌دار بود « 5 » . گرگوز پس از بازگشت كوشيد ، كه طرفداران ادگوتمور را از ميان بردارد « 6 » ( جمادى الاول 637 ) . اين كار باز گروهى را بر عليه او شوراند . نزاع با جورماغون نيز بر آنچه گذشت افزوده گشت . اين هرج‌ومرج موجب شد ، كه اوكتاى كمى پيش از مرگش ( 5 جمادى - الثانى 639 ) « 7 » ادارهء امور هر ولايت را به يك نويان و هر شهر را به يك امير « 8 » بسپرد ، تا به اين ترتيب ظاهرا آرامش حفظ گردد « 9 » .

كيوك و منكو

پس از مرگ اوكتاى ، كه به‌عنوان فرمانروائى با سخاوت و نيك نفس شهرت يافته
هامش
( 1 ) - جوينى ج 2 : 223 ص ب ، 233 ، 239 ؛ رشيد الدين ج 2 : 40 . ( 2 ) - جوينى ج 2 : 238 ؛ مستوفى ج 1 : 575 . ( 3 ) - جوينى ج 2 : 227 . ( 4 ) - جوينى ج 2 : 233 - 231 . ( 5 ) - رشيد الدين ج 2 : 40 . ( 6 ) - جوينى ج 2 : 235 ص ب . ( 7 ) - جوينى ج 1 : 158 ؛Hyazinth 288 - 290 ; Mailla IX 233 f؛ جوزجانى 395 ؛ مستوفى ج 1 : 575 - به نظرPelliot , papes c 55اين تاريخ قطعى نيست . ( 8 ) - عنوان رسمى آنان « شحنه » بود . ( 9 ) - جوينى ج 2 : 238 .
تاريخ مغول در ايران ( فارسى ) — صفحة 42 | برتولد اشپولر / محمود ميرآفتاب