كوهستانى گرجستان به قتل و غارت پرداختند و حتى حرمت كليسا و روحانيون را هم نگاه - نداشتند « 1 » . همزمان با اين واقعه سلجوقيان آسياى صغير و المك الكامل فرمانرواى مصر بر سر مناطق شمالى بين النهرين به نزاع ادامه دادند ، و حتى حملهء مغولان به اين مناطق در سال 635 ه . ق . ، كه به دستور قاآن انجام گرفت ، ولى زياد دنبال نشد ، كافى نبود كه به مصريان هشدار دهد و آنانرا به يارى خليفه ، كه در خطر حتمى بود ، وادار نمايد « 2 » .
گرچه تفليس و برخى شهرهاى ديگر در سال 1238 م . به تصرف مغولان در آمده بود ، ولى سرنوشت قفقاز در آن هنگام هنوز كاملا روشن نبود . آواك امير گرجى ، كه جنگجوئى نامدار بود ، پس از يك محاصرهء طولانى شكست يافت . وى نخست مدتى در اطراف متوارى بود ، اما سرانجام در برابر مغولان سر تسليم فرود آورد ، و در زمرهء سپاهيان آنان درآمد « 3 » . در سال 1239 م . وارام حاكم گرجستان هم به وى تأسى جست « 4 » .
مغولان در اين ميان شهرهاى انى و قارص را نيز در هم كوفتند « 5 » . پس از آنكه ملكهء روسودان حاضر به عقد قراردادى با آنها شد ، صلح و آرامش به اين صفحات بازگشت « 6 » .
كمى پس از آن جورماغون فلج شد « 7 » و همسرش مىبايست امور حكومت را اداره كند . باتو نيز ، كه پس از تسلط به روسيه به خاطر وضع نامطمئن ايران
هامش
( 1 ) -Zvriak 220 - 223 ; Allen 112 f ; Kartlis chovreba I 359 - 361- اين نويسنده در ص 227 - 223 يك مورد از تجاوزات مغولان را در قفقاز توصيف مىكند ؛ ابن بىبى / فارسى 199 ص ص ب .
( 2 ) -Bar Hebraeus 469 f . , 472 f .؛ ابو الفرج 438 ؛ ابن فوطى 98 ، 114 - 109 ؛ مقريزى / بلوشه 418 : 421 ص ب .
( 3 ) -; Zyriak 236 - 240 , 244 f . ; Kartlis Chovreba I 360 - 362 ; Remusat , Memoires a 406( 4 ) -Zyriak 221 f، ابو الفرج 439 .
( 5 ) - دربارهء حملهء مغولان به قفقاز ر ك :V . Minorsky : The Alan Capital Magas and the Mongol Campaigns ( 1239 ) , in Bull . of the School of Or . and Afric . Studies XIV / 2 ( 1952 ) , p . 221 - 238( 6 ) -Orbelian / Brosset 237 ; Zyrial 246 ff ; Kartlis chovreba I 364( 7 ) -Zyriak 235 - 248ابن بىبى / فارسى 234 .