به همين شكل صورت گرفته است . كپك « 1 » و پس از او ترمه شيرين ، كه دين اسلام را پذيرفت « 2 » ، بيشتر به زبان تركى تكلم مىكردند « 3 » و « خود را سلطان تركان » « 4 » مىدانستند .
در مجالس قرائت قرآن گذشته از اشعار فارسى ، اشعار تركى نيز خوانده مىشد « 5 » .
ظاهرا زبان مغولى ديگر هيچگونه اهميتى نداشت .
فرهنگ عامهء مغول در آسياى غربى سرانجام يكسره در فرهنگ عامهء تركها حل شد . فتح ايران و ممالك ديگر موجب شد ، كه تركها در اين مناطق پراكنده شوند . گرچه پيش از آن تاريخ نيز در مناطق مهم خاور نزديك اقوام ترك ساكن شده بودند ، اما با بنيانگذارى قلمرو ايلخانان نهتنها فرهنگ عامهء تركان در ايران رسوخ كرد ، بلكه مناطق مهم از جمله آذربايجان ( در شهر تبريز در آن زمان به تركى مكالمه مىشد ) « 6 » يكسره تحت تسلط فرهنگ تركها درآمد . اين يكى از بارزترين نشانههاى حملهء چنگيز خان و جانشينان وى به ايران است .
هامش
( 1 ) - ابن بطوطه ج 3 : 32 .
( 2 ) - ر ك :Barthold , Vorl . 204( 3 ) - ابن بطوطه ج 3 :
33 . - ر ك : رشيد الدين / كاترمر ج 1 :CVII f( 4 ) - ابن بطوطه ج 3 : 37 .
( 5 ) - ابن بطوطه ج 3 : 27
( 6 ) - ابن بطوطه ج 2 : 130 ؛ حمد اللّه ج 1 : 85 .