كنند . در همين هنگام وى فرمان لشكركشى به روسيه را داد « 1 » ، و قوريلتاى دوم اين كار را خيلى ضرورى دانست . باتو دومين پسر توشى و منكو را به فرماندهى اين سپاه گمارد « 2 » . اين لشكركشى موجب شد ، كه روسيه دو قرن و نيم زير سلطهء تاتارها درآيد .
اوكتاى خود قلمرو التون خان « 3 » را به خاك و خون كشيد ، و يكى از اميران مغول نيز به نام طائر به افغانستان حمله كرد ، و حتى مدتى لاهور را در تصرف داشت . باتو توانست با حملهء خود پيروزى نهائى به دست آورد « 4 » .
اما جورماغون پس از مرگ جلال الدين نتوانست در قفقاز پيشرفتهاى شايانى به دست آورد . تعدد كشورهائى كه جورماغون ناگزير از حمله به آنها بود از يك طرف ، و مشكل بودن وضع طبيعى قفقاز از طرف ديگر مانع پيشرفت سرايع او مىگرديد .
علاوه بر اين گرجيان جنگجو هر آن آمادهء سركشى در برابر فرمانروائى مغولان بودند ، همانگونه كه در برابر جلال الدين نيز هيچگاه تسليم نگرديدند . بالاخره در سال 629 ه . ق . جورماغون توانست وارد گرجستان شود و ارمنستان را نيز ، كه تابع گرجستان بود ، به تصرف در آورد « 5 » . در سال 630 ه . ق . شهر گنجه به چنگ مغولان افتاد « 6 » و به كلى ويران گرديد ، و گرجيان پس از چهار سال توانستند آن را مرمت كنند .
روسودان ملكهء گرجستان ناگزير به قلعهاى پناهنده شد « 7 » . سپاهيان مغول در مناطق
هامش
( 1 ) - جوينى ج 1 : 149 ص ب ؛ جوزجانى 380 ؛Bar Hebraeus 459 f؛ ابو الفرج 428 .
( 2 ) - جوينى ج 1 : 156 ص ب ؛. Pelliot , Comans 165 f , Mailla IX 212( 3 ) -Bar Hebraeus 463 f ; Mailla IX 133 - 232ابو الفرج 434 - 432 ؛Hammer I 51 ff ; Howorth I 118 - 126 ; Ohssen II 17 - 86؛ اقبال ج 1 : 151 - 135 ؛ عزاوى 140 - 134 .
( 4 ) - جوزجانى 394 - 391 .
( 5 ) -; Mhithar / Brosset 106 ; Orbelian / Brosset 227 ; Vartrn 282 - 284 Kartlis Chovreba I 448 ; camcean / Klaproth 7 ; Ohssen III 67 - 102. ( 6 ) -Ohssen III 75 ; Bar Hebraeus 463 , 466 ; Zyriak 213 f . Howorth I 132 f , III 1 - 87. ( 7 ) -Malachias 9 - 12 ; Zyriak 233 ; Monumenta Gern . hist . epp . saec . XIII , I , 251 f , 178 f , 181 f .