فرمانرواى مغولان مانند بسيارى از دولتهاى محلى ديگر باقى ماند « 1 » .
چنگيز خان پس از بازگشت به مغولستان ديگر در ادارهء امور آسياى غربى دخالت ننمود و به احتمال قوى در 4 رمضان 624 بدرود حيات گفت « 2 » . در اين هنگام تولى موقتا ادارهء امور را به دست گرفت ، و پس از چندى سومين فرزند چنگيز خان اوكتاى - قاآن به جانشينى برگزيده شد . در تمام اين مدت لشكركشى سپاهيان مغول متوقف مانده بود .
اوكتاى
چون پسران چنگيز خان در مورد انتخاب جانشين وى دستورهاى پدر را محترم شمردند « 3 » ، در جلسهء قوريلتاى آرامش حفظ گرديد . اوكتاب پس از چهل روز انديشه ، فرمانروائى مغولان را پذيرفت ، و عنوان قاآن را به نام خويش اضافه كرد . مراسم انتخاب خان مغول با بزمى رنگين پايان يافت « 4 » .
خان جديد بلافاصله كوشيد ، تا لشكركشىهاى مغول را ، كه متوقف مانده بود ، دوباره ادامه دهد . اين بود ، كه خود به چين شمالى حمله برد « 5 » ، و در سال 626 ه . ق .
جورماغون و چند تن ديگر از سردارانش را به دفع جلال الدين فرستاد و آنها توانستند سپاهيان ايران را پس از مرگ شاهزاده خوارزم در جهت مغرب و جنوب غربى متوارى -
هامش
( 1 ) - جوينى ج 2 : 218 - 211 .
( 2 ) - جوينى ج 1 : 144 و ابو الفرج 427 : 4 رمضان 624 ؛ رشيد الدين / برزين د 149 فقط ماه رمضان را ذكر مىكند ؛ طبق ص 177 اين كتاب تاريخ تدفين 14 رمضان است ؛; Bar Hebraeus 455 f .مقريزى / بلوشه 365 ؛ ميرخواند / يوبرت 166 : و. Cordier , Rolo , Notes 75( 3 ) - جوينى ج 1 ، 143 - ( و نيز دربارهء افسانههاى معروف مارى كه چند سر داشت ، و نيز يك مشت تير ر ك :Mailla IX 129( 4 ) - جوينى ج 1 : 150 - 144 ؛Bar Hebraeus 458 f . ; Hyazinth 148 - 151ابو الفرج 428 ص ب .
( 5 ) -Mailla IX 141 f .جوينى ج 1 : 154 - 150 ؛ رشيد الدين / بلوشه ج 2 : 27 - 17 ؛ جوزجانى 380 ص ص ب ؛ مستوفى ج 1 : 574 .