براى جلوگيرى از سوءاستفاده به ايلچيان دولت ، كه تنها اجازهء استفاده از تشكيلات را داشتند ، حكمى با تمغاى سبز داده مىشد . چنانچه ايلچى به موقع به ايستگاه پست مىرسيد ، علامت ، و چنانچه دير مىرسيد علامت روى حكم نقش مىگرديد . چنانچه ايلچى از دستورات سر بازمىزد ، به قتل مىرسيد .
تشكيلات پست به اجازهء فرمانروا در اختيار شاهزادگان و صاحبمنصبان دولت نيز قرار مىگرفت « 1 » ، و در اين صورت ايلچيان آنان نيز مانند ايلچيان دولت از حقوق مشابه برخوردار بودند . حتى در هنگام تعجيل فوق العاده نيز به آنان بيش از چهار اسب داده نمىشد . مواجب مأموران پست افزايش يافت .
تشكيلات پست مىبايست طورى باشد ، كه اخبار از دورافتادهترين نقاط مملكت نيز ظرف سه يا چهار روز « 2 » به حضور فرمانروا برسد « 3 » . اما در واقع حتى اين امر در ظرف شش روز نيز ميسر نبود ، چه خبر مرگ غازان پس از دوازده روز به خراسان رسيد « 4 » .
بديهى است ، كه اخبار به دربار ايلخانان نيز در مدت كوتاهتر نمىرسيده است .
مسافرت
همانطور كه در مورد پست گفته شد ، شبكهء راههاى مسافرتى در قلمرو مغولان به جادههاى كوتاه و محلى موجود پيوست ، اما مغولان هيچگاه موفق نشدند شبكهء معمورى بسازند ، و رفتوآمد مسافران را در اين شبكه بهطور منظم دائر نگاهدارند .
در بسيارى از مناطق ، مخصوصا در نواحى كمسكنه و دشتها ، اصولا جادههاى آباد و مشخص وجود نداشت . در اينگونه مناطق اغلب راههاى مالرو رفتهرفته به صورت جاده درمىآمد ، اما در مناطق پرجمعيت ، مردم از جادههائى كه كاملا مشخص -
هامش
( 1 ) - رشيد الدين / كاترمر ج 1 :XLII( 2 ) - به روايت وصاف يك هفته .
( 3 ) - رشيد الدين / وين 307 ر و چ ؛ وصاف / بمبئى 386 ص ب ؛ خواندمير ج 3 : 59 .
( 4 ) - وصاف / بمبئى 462 .