درخواست تصدى اين شغل را نزد شاهزادگان داشتند « 1 » . برخى از آنان تمام عمر ايلچى مىماندند ، و با اين سمت ادارهء املاك دوردست را به عهده مىگرفتند ، و خود به جاى مالكان ، امور آن املاك را اداره مىكردند « 2 » . راهزنان نيز با علاقه خود را ايلچى دولت معرفى مىكردند ، و اغلب نيز احكام واقعى را كه دزديده بودند ، براى اثبات ادعاى خود نشان مىدادند . ايلچيان دروغى گروههائى تشكيل مىدادند ، و كاروانهائى كه به هندوچين مىرفتند ، چپاول مىكردند « 3 » .
در اينجا نيز غازان بود ، كه به اصلاح وضع موجود همت گمارد . او اين دستور ديرينه را تأييد كرد ، كه ايلچيان فقط از جادههاى پستى بگذرند ، و بر سر راه ايلچىخانه بنا گردد ، و در اين خانهها از ايلچيان پذيرائى شود « 4 » . ايلچيان مىبايست اسب و آذوقهء مورد لزوم خود را از مردم بخرند « 5 » ، و بهاى آن در اين هنگام دو تا سه برابر قيمتى بود ، كه ايلچيان زورگو تا آن هنگام مىپرداختهاند « 6 » . با اينهمه مخارج دولت در زمينهء تهيهء وسائل لازم براى ايلچيان به يك دهم مخارج متداول رسيد « 7 » .
اما چون ايلچيان تا آن موقع به جاى عبور از جادههاى پستى راههاى پرمنفعتتر را در پيش مىگرفتند ، لذا اين جادهها ويران شده بود و غازان مىبايست در چگونگى دستگاه پست تجديدنظر كلى كند . به فرمان او مىبايست در تمام جادههاى مملكت ، در فواصل سه فرسنگ « 8 » ، ايستگاههائى كه در هريك از آنها تا پانزده اسب جاى مىگرفت ، ساخته شود . ايلچيان مىبايست سى تا چهل فرسنگ « 9 » در ظرف بيست و چهار ساعت بپيمايند . ايلچيان سريع در هر بيست و چهار ساعت شصت فرسنگ را طى مىكردند .
هامش
( 1 ) - رشيد الدين / وين 319 ج .
( 2 ) - رشيد الدين / وين 309 ر و چ .
( 3 ) - رشيد الدين / وين 306 چ ص ب ؛ خواندمير ج 3 : 58 ص ب ، . - ر ك :Ohsson IV 397 - 409( 4 ) - رشيد الدين / وين 331 ر تا 332 ر ؛ خواندمير ج 3 : 58 ص ب .
( 5 ) - رشيد الدين / وين 308 ر .
( 6 ) - رشيد الدين / وين 305 چ .
( 7 ) - رشيد الدين / وين 322 چ .
( 8 ) - به روايت وصاف چهار فرسنگ .
( 9 ) - به روايت وصاف چهل فرسنگ . - حمد اللّه ج 1 :
169 - 164 بسيارى از اين ايستگاهها را كه « رباط » نام دارد ، ذكر مىكند