« نايب » و در سراسر مملكت تحتنظر « صاحب ديوان » بود « 1 » .
اوكتاى پس از دومين قوريلتاى دستگاه پست را توسعه و فرمان داد ، كه ايستگاههاى تقويتى در بين راه بنا گردد ، و به منظور برقرارى رابطهء دائم با شاهزادگان خاندان سلطنت اميرى « 2 » را متصدى اين كار كرد . براى حفظ رابطهء ميان ختاى و قراقورم پست اختصاصى ( نارينيم ) براى قاآن موجود بود « 3 » .
اما به زودى از اين دستگاه نيز سوءاستفاده شد ، و منكو خود را ناگزير ديد ، كه بازرگانان را از استفادهء سازمان پست دولت منع كند - اين فرمان در دوران زمام - دارى وى اجراء گرديد « 4 » - او به ايلچيان فرمان داد ، كه تنها به نقاطى كه مأموريت يافتهاند بروند و در آنجا نيز تنها انتظار دريافت مواجب حقهء خود را داشته باشند « 5 » .
هلاكو نقاطى را كه در آن ايستگاه پست وجود داشت ، از پرداخت ماليات معاف كرد ، اما در مقابل ساكنان آن را موظف نمود ، كه مخارج ايستگاههاى پستى را بپردازند ، و از رهگذران مغول پذيرائى كنند « 6 » . ايلخان مىكوشيد ، تا از طريق مساعدتهاى ديگر نيز روابط پستى را گسترش دهد .
جادههاى پستى در قلمرو ايلخانان رويهمرفته جادههائى بود ، كه مسافران نيز آن را طى مىكردند ، و در دورانهاى پيشين نيز مورد استفاده بوده است « 7 » . ايجاد جادههاى جديد براى ارتباطات پستى تنها در قلمرو قاآن گزارش داده مىشود « 8 » . در دوران فرمانروائى قوبيلاى در حدود سال 679 ه . ق . در سرزمين ايغور و در نزديكى بشبليغ « 9 » و نيز پس از مرگش از حدود غربى سرزمين تنكود تا مغولستان از اين نوع
هامش
( 1 ) - وصاف / بمبئى 347 .
( 2 ) - رشيد الدين / بلوشه ج 2 : 42 .
( 3 ) - رشيد الدين / بلوشه ج 2 : 49 .
( 4 ) -J . P . Carpini / Wyngaert 69( 5 ) - رشيد الدين / بلوشه ج 1 : 312
( 6 ) - جوينى ج 3 : 30 ؛ رشيد الدين / بلوشه ج 2 : 310 ص ب ؛J . P . Carpini / Wyngaert 68 Malachias 35( 7 ) - ر ك : فهرست منابع 248 .
( 8 ) -Portenau / Wyngaert 477 ; Polo / Pauthier 335 - 341( 9 ) -Bretschneider , Not . 189 , 208