سوريه فرمان جلب سپاهى داد ، و اين فرمان شامل فارس و بين النهرين نيز شد « 1 » . نام سپاهيان تازهوارد در طومارى ثبت مىشد ، و از وضع آنان ماهيانه يك بار بازرسى به عمل مىآمد « 2 » . گذشته از آن ماليات دفاعى تازهاى وضع شد « 3 » ، كه شامل صندوق صرفهجوئى زنان خانوادهء سلطنتى نيز مىشد « 4 » . پس از دوران غازان ديگر اطلاع دقيقى نيز از جزئيات وضع سپاهيان به دست ما نرسيده است . ادارهء دستگاه لشكرى به مجراى گذشته بازگشت ؛ كوششهاى غازان ظاهرا تأثير عميقى به جاى نگذارده است .
اسلحه
سلاحهائى كه مغولان در هنگام حمله به آسياى مركزى و غربى به كار مىبردند « 5 » ، از دو عامل مهم حكايت مىكرد : يكى آنكه مغولان مردمى سواركار بودند ، ديگر آنكه آنان مقدار ناچيزى آهن در اختيار داشتند . به اين ترتيب تير و كمان سلاح اصلى آنان بود و هر سپاهى مغول لااقل يك - و نيز اغلب دو تا سه - كمان داشت .
آنان گاهگاه نيز نيزههائى با نوك آهنى و شمشيرهاى يك لبهاى به كار مىبردند ، كه بيشتر براى زخمى كردن و نه قطع كردن بدن دشمنان از آن استفاده مىشد « 6 » . تيرهاى مغولان از چوب ساخته شده بود « 7 » ، و در سر آن يك قطعه استخوان ( از شاخ و يا قلم حيوانات ) و يا آهن « 8 » بسيار تيز دولبه قرار داشت . اين تيرها به نسبت مسافتى كه پرتاب مىشد ، كوتاه و يا بلند بود ، و هر سپاهى مىبايست پيش از آغاز نبرد تعداد كافى از آنها در اختيار داشته باشد « 9 » . مغولان نيرومند ، تيراندازانى بسيار ماهر بودند ،
هامش
( 1 ) - وصاف / بمبئى 414 ص ب .
( 2 ) - رشيد الدين / وين 317 چ . - ر ك : وصاف / بمبئى 362 .
( 3 ) - وصاف / بمبئى 414 ص ب .
( 4 ) - رشيد الدين / وين 323 ر .
( 5 ) -Howorth IV 681 ff . ; Chara Davan 76 ff .( 6 ) - ذهبى / سوموگى 125 .
( 7 ) - ذهبى / سوموگى 125 .
( 8 ) - جوينى ج 1 : 173 ؛ رشيد الدين / بلوشه ج 2 : 81 .
( 9 ) -Polo / Pauthier 723 - Polo / Lemke 511