يكى از جنگهائى كه در پيش داشت ، 000 ر 000 ر 1 دينار از اين صندوق برداشت « 1 » .
زنان مغول نهتنها وقتى كه رسما نايب السلطنه و يا فرمانروا ( ساتىبك ) « 2 » بودند ، بلكه حتى در مواقع ديگر نيز در امور دولت دخالت مىكردند « 3 » و به تناسب شخصيتشان در اين راه نفوذ مىيافتند . مغولان ظاهرا اين نوع دخالت را صحيح مىدانستند . زنان خانوادهء خان نهتنها سفراى خارجى را به حضور مىپذيرفتند ، بلكه در مراسم گوناگون ، از جمله تشريفات انتخاب خان مغول شركت مىكردند . اما اينطور به نظر مىرسد ، كه آنان در مجامع عمومى اجازهء سخن گفتن و دادن دستور و پند و نصيحت را نداشتند « 4 » .
موقعيت ممتازى ، كه زنان نزد مغولان داشتند « 5 » و در قانونگذارى آنان انعكاس يافته بود ، در ايران بىتأثير نماند . نقشى را كه زنى چون تركان خاتون در فارس به عهده گرفت ، و اين واقعيت را ، كه زنى حتى به اتابكى فارس رسيد ، يادآور مىشويم ( اگرچه در مورد اخير علاقهء مغولان در پيوستن فارس به قلمروشان خود بىتأثير نبوده است ) . فاتحان مغول در زندگى روزانهء رعاياى خود نيز سرمشق قرار گرفتند ، و به اين ترتيب تغييراتى در زندگى مردم مغلوب محسوس گرديد . بههرحال اين دگرگونى تا آن درجه بود ، كه فخر الدين كرت فرمانرواى هرات در حدود سال 1300 م . خود را ناگزير ديد ، كه با صدور قوانينى لزوم حجاب زنان را ، كه مىرفت نقصان يابد ، بار ديگر تأكيد كند « 6 » . اما دين اسلام با گذشت زمان در ميان مغولان - حداقل در خانوادهء بزرگان - بىتأثير نماند .
زن مسئول فراهم آوردن وسائل آسايش شوهر و نيز به فرمان چنگيز خان
هامش
( 1 ) - رشيد الدين / وين 322 چ ص ب ؛ - ر ك :Vladimircov , Obsc . stroj . 55 ; Barthold , Ani 156( 2 ) -Vladimircov , Obsc . stroj 55 , 117( 3 ) - به روايت ابن بطوطه ج 2 : 122 مكتوبات داراى عنوان « عن امر السلطان و الخواتين » بوده است .
( 4 ) - رشيد الدين / بلوشه ج 2 : 195 .
( 5 ) - ر ك :Ricoldus 116 ; Joinville 266 , 268( 6 ) - زمجىc479 .