زناشوئى
حقوق زناشوئى مغولان مقرر مىداشت ، كه عروس خريدارى شود « 1 » و پس از انعقاد قرارداد زناشوئى او را همراه با نغمههاى موسيقى به منزل شوهرش بدرقه كنند « 2 » .
لااقل در خانوادههاى متمكن دادن جهيزيهء كامل به عروس متداول بود « 3 » . عروس مىبايست به سن معينى رسيده باشد . اوكتاى از زناشوئى كودكان كه نزد قوم اويرات متداول بود ، جلوگيرى كرد « 4 » .
زن پس از ازدواج عضو خانوادهء مرد مىشد ، و پس از مرگ وى ديگر نمىتوانست به خانهء پدرى خود بازگردد « 5 » . او در اين صورت يا به عقد برادر شوهرش درمىآمد و يا آنكه همسر يكى از پسران شوهرش ، كه مادر ديگرى داشت ، مىشد « 6 » . اما براى ازدواج دوبارهء زن ترتيب مخصوص نيز ممكن بود ، از جمله خانوادهء مرد مىتوانست آن زن را به عقد مرد ديگرى درآورد « 7 » . منكو همسران سلف خود كيوك را ميان شاهزادگان تقسيم كرد « 8 » . گاهگاه نيز پسران وسائل ازدواج دوبارهء مادران خود را فراهم مىآوردند از جمله چنگيز خان « 9 » و ابو سعيد « 10 » .
بديهى است كه مادرانى كه چندين فرزند داشتند ، بهخصوص چنانچه از خانوادهء خان مغول بودند ، مىتوانستند بيوه بمانند « 11 » ، خصوصا زمانى كه سنى از آنان گذشته بود .
هامش
( 1 ) -Marco Polo / Lemke 176 f . ; J . P . Carpini / Wyngaert 33. - اينكه ابن اثير ادعا مىكند ، كه ازدواج ميان مغولان متداول نبوده است ، نشانهء دشمنى وى با اين قوم است . ( ابن اثير ج 12 : 235 ) .
( 2 ) -Ricoldus 115( 3 ) - جوينى ج 2 : 200 ص ب ؛Uan - ts au pi - si / Palladius 30 , 118 f .؛ رشيد الدين / برزينb80 ؛Vladimirov , Obsc . stroj 56( 4 ) - رشيد الدين / بلوشه ج 2 : 84 ص ب .
( 5 ) -Ricoldus 115( 6 ) -J . P . Carpini / Wyngaert 33 ; Marco Polo / Lemke 176 f .؛ رشيد الدين / كاترمر ج 1 :
92 ص ب ؛Vladimircov , Obscstroj 47 ; Haytonus 337 ; Bar Hebraeus 491( 7 ) -Ricoldus 115( 8 ) - جوينى ج 3 : 28 .
( 9 ) - رشيد الدين / برزينb212 ؛ رشيد الدين / كاترمر ج 1 : 216 .
( 10 ) - حافظابرو 40 ر ؛ ميرخواند ج 5 : 150 .
( 11 ) - رشيد الدين / بلوشه ج 2 : 223 ؛Gaubil 111