به خاطر تكفور حاتم اول صادر كرد . قاآن به اين ترتيب پادشاه ارمنستان را از مخارج و گرفتارىهاى فراوان نجات داد . براى سفرا در طول راه آواز خوانده مىشد ، و به اين ترتيب به آنان اداى احترام مىگرديد « 1 » .
باتوجه به گزارشهاى ژانپلانو كارپينى و ويلهم فنروبروك دربارهء تشريفاتى كه در هنگام حضور سفرا در دربار مراعات آن ضرورى بود ، اطلاع كافى در دست داريم ، اما اين اطلاعات به دربار قاآن محدود است . اما باتوجه به يكنواختى آداب و رسوم ديپلماسى نزد اقوام مغول و ترك ، حتى پس از انقراض سلطنت ايلخانان ، مىتوان با قطعيت گفت ، كه تشريفات در دربار قاآن پس از سال 1258 م . در دربار ايلخانان نيز متداول بوده است . اما پس از آنكه ايلخانان دين اسلام را پذيرفتند ، بىشك آدابى كه جنبهء شمنى داشت ، و در دربار ايلخانان بودائى باقى مانده بود چون تطهير وسيلهء آتش ، حذف گرديد .
چون سفير به دربار فرمانروا مىرسيد ، او را به خرج دولت در ساختمانى كه سفراى ديگر نيز در آنجا مسكن داشتند ، جا مىدادند . اما گاهگاه نيز سفرا ناگزير بودند در خيمههاى بسيار كوچك و محقر و ناراحت سكنى گزينند « 2 » . در آنجا از نمايندگان دولتهاى خارجى - طبق گزارش ژان و ويلهلم بهطور محدود - پذيرائى مىشد « 3 » . ژان مىنويسد ، كه غذائى كه به چهار نفر داده مىشد ، به زحمت كافى بود ، كه يك نفر را سير كند . طعام ويلهلم از گوشت گوسفند ( در روزهاى عيد به مقدار بيشتر ) ، حريرهء ارزن و آب جو تشكيل مىشده است « 4 » . پس از آنكه او نزد منكو از اين وضع شكايت برد ، شراب ، آرد و روغن به وى داده شد « 5 » .
مغولان هيئتهائى را كه اعضاى آن متعدد بود ، به سبب مخارجى كه به وجود
هامش
( 1 ) -W . v . Rubruck / Risch 146 f .( 2 ) -W . v . Rubruck / Wyngaert 253؛J . P . Carpini / Wyngaert 116( 3 ) -J . P . Carpini / Wyngaert 122( 4 ) -W . v . Rubruck / Wyngaert 257 f .( 5 ) -W . v . Rubruck / Wyngaert 275