718 ه . ق : اردوگاه زمستانى ابو سعيد در قراباغ : حافظابرو 57 ر .
719 ه . ق : ابو سعيد زمستان اين سال را نيز در همان محل مىگذراند : حافظابرو 39 چ .
737 ه . ق : مقر محمد : تبريز : حافظابرو 57 ر .
738 ه . ق : اردوگاه زمستانى شيخ حسن : دشت مغان : حافظابرو 58 ر .
مأموران طراز دوم دستگاه كشورى
ما اطلاعات زيادى دربارهء سازمان دستگاه كشورى و مأمورانى كه در آن اشتغال داشتهاند در دست نداريم . در ديوان ، مستوفيان مأمور محاسبات مالياتى و تمغاچيان مسئول محاسبهء ماليات شهرها بودند . گذشته از آن مأموران حسابرسى ديوان را بايد نام برد ، كه قبلا دربارهء آنان سخن گفته شد . در مورد دستگاه پست در جاى ديگر صحبت خواهيم كرد . نهتنها در دبيرخانهء دولت ، بلكه در قسمتهاى ديگر نيز كاتبان ( بيتكچى ) « 1 » تحتنظر صاحبمنصبان عالىرتبه مشغول كار بودهاند « 2 » . گاهگاه نيز اينطور به نظر مىرسد ، كه يك تن سرمنشى ( الغ بيتكچى ) « 3 » بر گروه كاتبان نظارت داشته است .
از نخستين دوران فرمانروائى مغولان عضويت در دستگاه دولت موروثى شد .
به اين سبب ديده مىشود ، كه امراء و حتى وزراء اين مناصب را از پدران خود به ارث بردهاند . براى نمونه خانوادهء جوينى ، اعقاب رشيد الدين و چوپان را خاطرنشان مىسازيم . غازان در آغاز سلطنتش احكام مأموران دولت را مورد بررسى قرار داد « 4 » ، اما برادرش الجايتو اشتغال تمام مأموران را تأييد كرد « 5 » . همين واقعيت موجب موروثى بودن مناصب دولتى شده است . گذشته از آن رسم بر اين بود ، كه مواجب مأموران
هامش
( 1 ) - جوينى ج 1 : 167 .
( 2 ) - مثلا ر ك : رشيد الدين / وين 237 ر .
( 3 ) - جوينى ج 2 :
244 . - گذشته از اين صحبت از صاحبمنصبان ديگرى نيز هست ، كه وظائف آنان كاملا روشن نيست : ر ك : وصاف / بمبئى 456 ، 469 ؛ رشيد الدين / وين 306 ر ؛ كاشانى 8 چ .
( 4 ) - رشيد الدين / وين 313 چ ، 332 ر ؛ وصاف / بمبئى 362 .
( 5 ) - رشيد الدين / كاترمر ج 1 : 34 .