موفق نشد . گيخاتو نيز ، گرچه خود بودائى بود ، اما با مسلمانان عداوتى نداشت ، و لذا قطب الدين ملقب به قطب جهان را كه برادر صدر الدين وزير بود ، مأمور تقسيم زكات و درآمد اوقاف كرد « 1 » . اما در دوران زمامدارى ساير فرمانروايان بودائى اين منصب وجود نداشته است . وزراء و ساير صاحبمنصبان براى كارهاى خارق - العادهاى كه انجام داده بودند ، هداياى نقدى و يا خلعتهاى فاخر از فرمانروا دريافت مىداشتند ، كه اين از جملهء رسوم ديرينهء مشرق زمين است « 2 » .
وضع مالى و مخارج دولت
لشكركشىهاى چنگيز خان و هلاكو به بنيهء مالى و زندگى مردم كشورهائى كه مغولان تصرف كرده بودند ، صدمات فراوان وارد آورد . به اين سبب فرمانروائى ايلخانان به علت فقر مردم بر پايههاى متزلزلى قرار گرفته بود ، و كوششهائى را كه براى بازگرداندن مردم به موطنشان مىشد ، بايد براى رفع اين نقيصه دانست . از آن گذشته چون هريك از فرمانروايان در هنگام جلوس بر تخت سلطنت مبالغ هنگفتى را به صورت هدايا به اطرافيان مىداد ، خزانه خالى مىشد ، و اين امر مشكلات فراوان به بار مىآورد . در مورد موجودى و بزرگى خزانهء دولت ، اطلاعات دقيقى در دست نيست .
اين خزانه در جزيرهء شاهو در درياچهء اروميه ( نزديكى سلماس ) « 3 » جاى داشت ، و اشياء قيمتى الموت « 4 » نيز در همين خزانه مخفى شده بود . اين نوع مخفىگاه براى اشياء گرانبها در محلهاى ديگر نيز ، از جمله نزد تركان آسياى صغير ، وجود داشت « 5 » .
هامش
( 1 ) - رشيد الدين / وين 244 چ ؛ وصاف / بمبئى 266 ؛ ميرخواند ج 5 : 109 .
( 2 ) - ر ك :
وصاف / هامر ج 1 : 224 ؛ ميرخواند ج 5 : 118 ، 138 ؛Tasita 153( 3 ) - و اين محلى است ، كه هلاكو و اباقا دفن شدهاند . به روايت منابع مصرى اين جزيره را به سال 681 ه . ق .
آب گرفت . ابن فوطى 432 نقل مىكند ، كه در زمان احمد در جستجوى اين گنج برآمدند ، و تا حدودى نيز موفق شدند .
( 4 ) - رشيد الدين / كاترمر ج 1 : 316 .
( 5 ) - ابو الفدا ، جغرافيا به زبان عربى 204 .