علائم ديگرى كه ايلخانان ، از جمله بر روى مسكوكات به كار مىبردند عبارتند از :
انسانى كه نشسته است ، پرنده و خورشيد ، اسبسوار ، ماهى ، خرگوش و غيره كه بر خلاف شير و خورشيد بر روى پائزا ديده نمىشود . ايلخانان بهعنوان « تمغا » يعنى نشان مخصوص خود علامت را ، گاهگاه نيز در حالى كه ضلع بلندتر در حالت افقى قرار مىگرفت « 1 » ، و نيز گاهگاه بر روى سكهها ستارهء داود ( ) را به كار مىبردند « 2 » .
اين علامت تمغا در اصل داغى بود ، كه با آن چهارپايان ، رمههاى ايلخان را نشانه - گذارى مىكردند . پائزا به صاحبمنصبان عالىرتبهء دولت ، پادشاهان دستنشانده « 3 » ، سفيران خارجى و ايلچيان دولت ، آباء كليسا ( از جمله پيشواهاى كليساهاى مشرق زمين ) و رويهمرفته به تمام كسانى داده مىشد ، كه از حمايت خاص ايلخان برخوردار مىشدند .
غازان فرمان داد ، كه ديگر از آن پس همسران ايلخان و شاهزادگان به كسى پائزا ندهند ، و صاحبمنصبان پس از آنكه از كار خود معزول شدند ، پائزا را به دبيرخانه بازگردانند . از آن گذشته مقرر كرد ، كه پائزاى صاحبمنصبان دولت و ايلچيان تنها آنگاه معتبر باشد ، كه نام خود آنان بر روى لوحه حك گرديده باشد . بايد گفت كه اين الواح به اندازههاى گوناگون بود . سلاطين و پادشاهان بااهميت و نيز برخى از شحنهها الواح بزرگتر و گروهى از شحنهها و نيز شاهان كماهميت الواح كوچكتر دريافت مىداشتند . به مأموران خزانه نيز پائزاى خزانه ، كه نقش ماه بر روى آن حك شده بود ، داده مىشد . علاوه بر فرمانروا تنها مأموران مرزى مجاز بودند به ايلچيان عازم دربار پائزاى برنزى بدهند « 4 » .
نشان دولت در دورانهاى اوليه با دو رنگ به كار مىرفت ، يكى رنگ آبى
هامش
( 1 ) -Frahn . Il - chan 485 , 491 ff . ; Brit . Kat . VI , S . 7 , Nr . 5 ff .( 2 ) -Berliner Munzkabinett ; Frahn , Rec . S . 182 , Nr . 10 ; Brit . Kat . VI , S . 46 , Nr . 129 , 131 ; Frahn , Il - chan , S . 531 , Nr . 203( 3 ) -Kartlis chovreba I 361؛Orbelian / Brosset 310 ; Malachias 81( 4 ) - رشيد الدين / وين 313 ر و چ .