ننشست « 1 » ( 12 رجب 691 در الطاغ ) .
وضع در هنگام جلوس غازان بر تخت ايلخانى دگرگون شد . قوبيلاى قاآن عم بزرگ او در سال 693 ه . ق . مرده بود ، و با پيكر وى آخرين قاآنى را كه ناظر به احوال سراسر قلمرو مغولان بود ، به خاك سپردند . دشت قپچاق 35 سال پيش از اين تاريخ در نتيجهء اختلاف ميان اريق بوكا و قوبيلاى مستقل شده بود . اگرچه شاهزادگان آن سامان - مانند فرمانروايان ايران - از آن پس نيز خود را عضو خاندان امپراطور چين مىدانستند . غازان فرمان داد ، تا بر روى سكه كلمات « تنگرى كوچوندور » يعنى « با تأييدات خداوند متعال » « 2 » نقش كنند . پيشينيان او به جاى اين كلمات « قاآن العظيم » را بهعنوان نشانهء سرورى قاآن نقش مىكردند . غازان با تغيير دين استقلال خود را هويدا ساخت .
با اينهمه رابطهء او با دربار دايدو دوستانه ماند . جانشينان ناقابل قوبيلاى نيز بههيچوجه نمىتوانستند با زور نظرات خويش را بر ايلخان بقبولانند . تيمور به غازان لقب « شاه صلحگستر سرزمينهاى غرب » « 3 » داد ، و الجايتو نشان جديدى از چين دريافت داشت ، كه با آن از جمله مكتوب خود را به فيليپ چهارم پادشاه فرانسه در سال 705 ه . ق . تزئين كرد . اين مكتوب ، صلح ميان قاآن و فرمانروايان ماوراء النهر را ، كه در حكم اتحاد امپراطورى مغول پس از دهها سال جنگ بود ، بشارت مىداد « 4 » . استقلال ايران آشكارا بهعنوان قطع روابط با دربار قاآن تلقى نمىشد ، بلكه قاآن در سال 711 ه . ق . جلوس خود را بر تخت سلطنت توسط ايوربالىبات به الجايتو خبر داد « 5 » ، و در سال 714 ه . ق . يكى از شاهزادگان را بهعنوان همسر آيندهء ايلخان به سوى دربار
هامش
( 1 ) - رشيد الدين / وين 244 ر ؛Bar Hebraeus 578( 2 ) -Brit , Kat . VI , XLIII f . Jacquet , Notice 344( 3 ) -Uan - si , Kap . 16 , S . 1 und Kap . 108 , S . 7 bei Blochet 231( 4 ) - وصاف / بمبئى 476 ص ب .
( 5 ) -Uan - si 1312 bei Bretschneider , Not . 178