هنگامى كه اوكتاى بر تخت سلطنت جلوس مىكرد ، چهل دختر باكره به حضور او آوردند « 1 » .
او صرفنظر از همسرانش 60 معشوقه داشته است « 2 » .
اما همسران اصلى ( خاتون ، بكى ) لااقل تا هنگام پذيرش اسلام تنها زنانى بودند ، كه به خانوادههاى بزرگ و اشرافى مغول تعلق داشتند . مغولان براى تعلق به خانوادهء اشراف اهميت فراوان قائل مىشدند « 3 » . چنگيز خان خود نيز در دوران جوانى به خواستگارى نزد بزرگان اويرات رفت ، و همسرى از خانوادهء ايشان اختيار كرد « 4 » .
او فرمان داد كه فرزندانش همسران اصلى خود را از خانوادههاى اشرافى اويرات و نايمان انتخاب كنند « 5 » ، و در عمل قبيلهء مسيحى كرايت نيز ، كه سرقويتىبيكى « 6 » مادر منكو و دقوز خاتون همسر هلاكو نيز از آن قبيله هستند ، به دو خاندان اشرافى مذكور اضافه شد .
بعدها اغلب ايلخانان با شاهزادگان خاندان قاآن چين ازدواج مىكردند . شاهزاده بولقان ، كه خود از اين خاندان بود ، در هنگام مرگ از شوهرش ارغون خواست كه همسر تازهء خود را از خاندان فرمانرواى مغول در چين انتخاب كند . مىگويند كه ارغون اين درخواست همسرش را پذيرفت « 7 » . ماركوپولو در سال 694 ه . ق . به همراهى يكى از شاهزادگان ، كه بعدا به عقد غازان درآمد ، به آنجا سفر كرد .
فرزندان همسر سوگلى فرمانروا معمولا در برابر فرزندان ديگر موقعيت خاص داشتهاند و اغلب جانشين پدر شدهاند « 8 » . اگرچه فرمانروايان گاهگاه دخترانى را از خانوادههاى غيراشرافى و يا دختران شاهان خارجى به عقد خود درمىآوردند ، اما فرزندان اين همسران نقش مهمى را به عهده نداشتند . علل اصلى اين نوع پيوندها ،
هامش
( 1 ) - جوينى ج 1 : 149 ؛ رشيد الدين / بلوشه ج 2 : 16 ؛Bar Hebraeus 456؛ ابو الفرج 428 ؛ ميرخواند ج 5 : 53 .
( 2 ) - رشيد الدين / بلوشه ج 2 : 3 .
( 3 ) -Uan - ts an pi - si / Palladius 30 , 168 , 178( 4 ) -Haenisch 49 , 32؛ جوينى ج 2 : 242 .
( 5 ) - جوينى ج 2 : 242 . -Marco Polo / Yule I 358( 6 ) - جوينى ج 3 : 29 ؛Gaubil 109( 7 ) -Marco Polo / Lemke - 59 - 61( 8 ) - جوينى ج 1 : 29 ؛J . P . Carpini / Wyngaert 50