بىمحابا پس از درهم شكستن شورش اميران فرمان قتل پنج تن از شاهزادگان را داد « 1 » .
دختران خانوادهء سلطنتى را همانگونه كه در تركيه متداول بوده است ، به عقد بزرگان متنفذ درمىآوردند . امير چوپان سردار نيرومند در سال 719 ه . ق . ساتىبك خواهر ابو سعيد را ( كه بعدا به مقام فرمانروائى رسيد ) ، به عقد خود درآورد « 2 » ، و بعدا ارپه خان براى تحكيم موقعيت خود در سال 736 ه . ق . با همين ساتىبك ازدواج كرد « 3 » .
ارپه خان كه در اصل ، نسبش به چنگيز خان مىرسيد ، و نه به هلاكو ، مىترسيد كه در فرمانروائى رقيبى پيدا كند ، و به همين علت چون احتمال مىداد ، كه امير محمود شاه اينجو يكى از اخلاف هلاكو را نزد خود پناه داده است ، فرمان قتل اين امير را داد « 4 » .
او مىپنداشت كه اين خلف هلاكو مىتواند طرفدارانى گرد خويش جمع كند ، و براى وى ايجاد خطر نمايد . همينگونه حسن بزرگ براى آنكه طرفداران بيشترى به دست آورد ، دلشاد خاتون بيوهء ابو سعيد را ، كه يكى از اعضاء خاندان سلطنت بود ، به عقد خود درآورد « 5 » و سرانجام ساتىبك خواهر ابو سعيد در سال 739 ه . ق . به علت نبودن مرد شايستهاى از خاندان ايلخانان براى جلوس بر تخت سلطنت ، به فرمانروائى برگزيده شد . فرمانروايان بعد تا هنگام زوال سلطنت ايلخانان از اعقاب چنگيز خان و يا لااقل برادرش اوتگين بودند « 6 » .
فرمانروايان پيش از قبول اسلام و پس از آن در انتخاب همسر از دستورات مشخصى تبعيت نمىكردند . تعداد همسران و معشوقههاى آنان اغلب زياد بود : چنگيز خان داراى پنج همسر و گروهى معشوقه بود ، كه پيوسته چند تن از آنها را به همراه داشت « 7 » .
هامش
( 1 ) - خواندمير ج 3 : 51 .
( 2 ) - خواندمير ج 3 : 71 ؛ براى موارد ديگر ر ك : كاشانى 29 ر ، 30 ر ، 102 ر .
( 3 ) - خواندمير ج 3 : 77 .
( 4 ) - خواندمير ج 3 : 77 . - ر ك : ابن خلدون ج 5 : 552 .
( 5 ) - حافظابرو 56 چ ؛ ابن بطوطه 2 : 123 ؛ قلقشندى 7 : 292 .
( 6 ) - حافظابرو 56 ص ب .
( 7 ) -Bretschneider , Med . Res . I 43 f .؛Uan - ts au pi - si 273؛ جوينى ج 1 : 24 ؛ ميرخواند ج 5 : 18 .