معتقد به پيروى دقيق از تعاليم مغولى بودند ، با مشكلات بزرگى روبرو بود « 1 » .
بههرحال مردم آنچنان حساسيت داشتند ، كه چون طبيبى به نام محمود ترابى ( از تراب در نزديكى بخارا ) ادعا كرد ، كه با پريان ارتباط دارد ، انبوه مردم به او روى آوردند ، و او توانست بر بخارا غلبه كند ، و در اين نبرد بهخصوص دهقانان و پيشهوران تنگدست از او پشتيبانى كردند . براى سركوبى او لازم بود ، كه سپاهى به بخارا فرستاده شود . محمود ترابى در اين جنگ به دست مغولان كشته شد « 2 » .
چون كيوك كه به مسيحيت متمايل بود ، بر تخت سلطنت نشست ، وضع مسلمانان بحرانىتر شد . باتوجه به فشارى كه در طول قرنها مسلمانان به اطرافيان غيرمسلمان خود وارد آورده بودند ، انتظار نمىرفت ، كه در اين هنگام صاحبمنصبان مسيحى و يا متمايل به مسيحيت در برابر پيروان محمد ( ص ) راه گذشت و مدارا را پيش گيرند . سرقوينى - بيكى مادر منكو به پيروان محمد ( ص ) اجازه داد مسجدى بسازند ، و به شيخ سيف الدين باخرزى ميدان فعاليت داد « 3 » . اما كيوك همانطور كه انتظار مىرفت ، رفتار خصمانهاى در برابر مسلمانان پيش گرفت « 4 » . سنيان در دوران زمامدارى او بىترديد با مشكلات فراوانى روبرو بودهاند « 5 » ، اما تصور نمىرود كه مسيحيان براى نابودى مسلمانان با طرح و نقشه عمل مىكردند ، و ميرخواند نيز چنين خبر را با احتياط و ترديد تلقى مىكند « 6 » .
منكو در برابر اسلام رويهء محتاطانهترى پيش گرفت . او در مراسم نماز مسلمانان شركت مىكرد « 7 » و براى بناى مدرسهاى در بخارا « 8 » پول و زمين در اختيار مسلمانان گذارد ، و حتى عماد الدوله « 9 » را مأمور كرد ، كه در ديوان به امور مربوط به مسلمانان رسيدگى
هامش
( 1 ) - جوينى ج 1 : 191 - 158 و جوزجانى 387 - 380 مواردى را نقل مىكنند .
( 2 ) - جوينى ج 1 : 91 - 85 ؛ ميرخواند ج 5 : 68 ؛ خواندمير / دفرمىa68 - 64 .
( 3 ) - ميرخواند ج 5 : 54 ؛ ر ك :Barthold in EI , I 814( 4 ) - جوزجانى 403 - 401 ؛ ميرخواند ج 5 : 54 .
( 5 ) - رشيد الدين / بلوشه ج 2 : 249 : 254 ، 273 .
( 6 ) - ميرخواند ج 5 : 54 .
( 7 ) - جوينى ج 3 : 31 ص ب ؛ رشيد الدين / بلوشه ج 2 : 314 .
( 8 ) - رشيد الدين / بلوشه ج 2 : 273 ص ب .
( 9 ) - جوينى ج 3 : 34 ص ب .