داشت . ژوئن ويل « 1 » مورخ فرانسوى گزارش مىدهد ، كه مغولان خود را در برابر مسيحيان ، مسيحى و در برابر مسلمانان ، مسلمان قلمداد مىكردند . آنچه اهميت خاص داشت ، اين بود كه آيا قاآن واقعا آنطور كه فرستادگان ادعا مىكردند ، مسيحى بود يا نه ؟
پاسخ صحيح اين سؤال مىتوانست ، صرفنظر از تمام منافع ديگر ، مسألهاى را كه از يك قرن پيش از آن افكار را در مغربزمين به خود مشغول داشته بود ، حل كند .
در آن روزگار شايع شده بود ، كه شاهى مقتدر كه نامش كشيش يوحنا و مسيحى است ، در مشرق زمين ظهور كرده است و رسالت دارد ، كه با كمك و يا بىكمك شاهان مغربزمين اسلام را ريشهكن كند و مشرق زمين را براى رسوخ دين مسيح آماده نمايد .
آيا سپاهيان مغول فرستادگان اين شاه بودند ، و آيا قاآن يكى از اعقاب يوحنا بود ؟
آيا ممكن بود ، كه هدف جنگهاى صليبى در اين موقع تحقق يابد ؟ مغربزمين با علاقهء فراوان خواهان پاسخ اين سؤالات بود ، و در اين موقع اطلاعاتى به دست آورد :
كشيش يوحنا به آن صورتى كه اروپائيان او را براى خود مجسم مىكردند ، هيچگاه نزيسته است . فرمانرواى مغول به دين مسيح متدين نبوده است . اروپائيان نتوانستند اين خبر را واقعى تلقى كنند ، بدينگونه كشيش يوحنا در قرنهاى بعد نيز در افكار آنان كاملا ناپديد نشده است .
چنانچه مغولان سپاهيان كشيش يوحنا نبودند ، و چنانچه او خود نيز به صورتى كه اروپائيان او را براى خود مجسم مىكردند ، وجود نداشته است « 2 » ، به اين ترتيب وظيفهء تازه اين بود ، كه سلاطين مغول را به دين مسيح پاىبند كنند ، و به اين ترتيب كشيش يوحنا را خود بسازند .
پاپ براى انجام اين دو وظيفه در ميان اعضاء گروه مبلّغين كه تازه تشكيل يافته بود ،
هامش
( 1 ) -Joinville 266( 2 ) - ر ك :: Pelliot , Chretiens 535 - 633 ; Kaf . arov . 24 f . Rohricht , Regesta 302 f . , Nr . 1147 ; Cordier , Christianisme 56 , 58