به كارهاى خاص و مهم دولتى گمارده شدند ، همچنانكه اين امر در كشورهاى ديگر نيز پيش آمده است . مغولان سرگيوس اسقف ارمنستان را در سال 1259 م . مأمور ادارهء ارزنجان كردند « 1 » ، و از سال 666 ه . ق . حكومت موصل را به شخصى مسعود نام سپردند . مسعود و همكار متنفذش يشمود هردو مسيحى بودهاند « 2 » .
با وجود اين طرز فكر ايلخان ، مأموران عالىرتبهء دولت ، حتى هنگاميكه خود مسيحى نبودند ، از اين دين حمايت مىكردند و تجاوزات مسلمانان را به اين دين دفع مىنمودند . روايت مىشود ، كه مسلمانان ، مسيحيان جوان را در سال 1260 م .
به قبول اسلام مجبور كرده بودند . در اين هنگام يكى از مأموران عالىرتبه از آنان خواست ، كه دوباره مسيحى شوند ، اما آنها خود ديگر متمايل به تغيير دين نبودند ، يا به اين سبب كه آزادانه دين اسلام را پذيرفته بودند ( چنانچه جوزجانى مورخ مسلمان گزارش مىدهد ) ، و يا آنكه از انتقامجوئى مسلمانان محيط خود مىترسيدند . به هر حال آنان را به خاطر تمردشان كشتند . حتى بركه ، خان دشت قپچاق ، كه خود نيز مسلمان بود ، هر نوع اعتراضى را به اين عمل بىفايده ديد ، و تنها توصيه كرد ، كه با حمله به مسيحيان و قتل آنان انتقام مسلمانان مقتول را بگيرند « 3 » .
پيشآمدهاى مشابه با آنچه كه گذشت ، در نقاط ديگر قلمرو ايلخان نيز رخ داده است : جوينى حاكم معروف بين النهرين كه خود مسلمان بود ، چون ديد كه به مكيكا جاثليق كليساى نسطورى تجاوز شده است ، دستور داد ، كه شورشيان را اسير كنند و به قتل برسانند ( سال 663 ه . ق . ) « 4 » . وى با اين كار خود خشم مسلمانان را برانگيخت ، بهطورى كه يكى از آنان در 25 جمادى الثانى 668 در مسجد بغداد قصد جان او را كرد « 5 » . در سال 1274 م . حاكم شهر موصل مىخواست ، راهبى را كه به خاطر زنى
هامش
( 1 ) -Bar Hebraeus , Kirchg . II 733( 2 ) - ابن فوطى 361 ؛Tasita 40؛Bar Hebraeus 525 , 554؛ عمرى / كاترمر 321 .
( 3 ) - جوزجانى 448 ص ب .
( 4 ) - ابن فوطى 354 .
( 5 ) - ابن فوطى 366 .