حرمسرا نيز ، كه تا اين زمان اغلب مسيحى بودند ، به دين اسلام ايمان آوردند . شاهزاده قتلغ خاتون دختر اباقا در سال 1322 م . به زيارت كعبه رفت « 1 » . اشراف و بزرگان نيز به اسلام تشرف يافته بودند : همانطور كه پير يعقوب باغستانى به سال 1304 م . در جامهء روحانيان قيام كرد ، تيمور تاش پسر چوپان نيز به سال 1325 م . براى مقابله با قواى مركزى دعوى مهدويت كرد ، و طرفداران بسيارى يافت « 2 » .
نجوم
مغولان در تمام ادوار صرفنظر از اعتقاد مذهبى خود در اتخاذ تصميم تحت تأثير وضع ستارگان قرار مىگرفتند . زمان جلوس فرمانرواى جديد بر تخت خانى « 3 » ، تشكيل قوريلتاى « 4 » و يا آغاز لشكركشى « 5 » باتوجه به اين وضع تعيين مىگرديد . ايلخانان حتى معتقد بودند ، كه ستارگان مدت سلطنت آنان را حكايت مىكند « 6 » . غازان ، كه خود در علم نجوم دست داشت « 7 » ، دستور داد ، تا طالع ساعت تولدش را نقش كنند « 8 » . خواجه نصير الدين طوسى به فرمان هلاكو رصدخانهاى در مراغه بنا كرد . مغولان در اعتقاد به قدرت ستارگان تنها نبودند . در مغربزمين نيز چون مشرق زمين اين عقيده رايج بود . از جمله روايت مىشود ، كه ابو الفرج خود سال وفاتش ( 1286 م ) را قبلا محاسبه كرده بود « 9 » .
بديهى است ، كه عموم مردم انتظار داشتند علم نجوم تنها از وقايع مطبوع به آنان
هامش
( 1 ) - ابو الفدا ج 5 : 354 .
( 2 ) - ميرخواند ج 5 : 150 .
( 3 ) - اوكتاى : جوينى ج 1 :
147 . - منكو : رشيد الدين / بلوشه ج 2 : 283 ؛ ميرخواند ج 5 : 55 . - اباقا : وصاف / هامر ج 1 : 102 . - ارغون : رشيد الدين / وين 235 ر . - الجايتو : وصاف / بمبئى 467 ؛ ميرخواند ج 5 : 126 . - ابو سعيد : ميرخواند ج 5 : 143 .
( 4 ) - قوبيلاى ( در سال 1260 م ) :
وصاف / هامر ج 1 : 32 . - الجايتو ( 15 ذيحجهء 703 ) : رشيد الدين / كاترمر ج 1 : 25 .
( 5 ) - وصاف / هامر ج 1 : 60 ، 260 ؛ ميرخواند ج 5 : 101 ، 121 .
( 6 ) - وصاف / بمبئى 319 ؛ ميرخواند ج 5 : 114 .
( 7 ) - رشيد الدين / وين 280 ر .
( 8 ) - تصوير طالع :
وصاف / بمبئى 358 .
( 9 ) -Bar Hebraeus , Kirchg . III , 465 f .