از آن گذشته در آغاز هر ماه در برابر بتها جشن كوچكى گرفته مىشد « 1 » .
شمنها زمان را محاسبه مىكردند ، و اجازه داشتند ، كه پيوسته در نزديكى چادر قاآن عبادتگاهى برپا كنند « 2 » . سركردهء آنان ( بيگى ) « 3 » طبق قانون چنگيز خان مىبايست جبهاى سفيد به تن كند ، و بر روى اسب سفيدى بنشيند ، و در مجالس عمومى نخستينجا به وى تعلق گيرد « 4 » .
شمنها خصوصا بهعنوان پيشگو نقش مهمى داشتند . آنها تعيين مىكردند ، كه اردو در چه محلى برپا شود « 5 » ، و از آينده خبر مىدادند . آنان از جمله سه عدد استخوان گوسفند را به آتش مىافكندند . چنانچه قطعات استخوان در طول آتش مىجهيد ، نشانهء نيك و چنانچه در عرض و يا بيرون آتش مىجهيد ، نشانهء بد بود « 6 » . اباقا نيز در سال 668 ه . ق . اين روش را به كار بسته است « 7 » . از اين گذشته براى پيشگوئى به تخم - مرغ « 8 » ، گوشت « 9 » و اسب توجه مىكردند ، و در مورد اخير بهخصوص به شيههء اسب « 10 » ( همانطور كه در مورد داريوش اول نيز پيش آمده است ) . بدينگونه پايان حملات جنگى پيشبينى مىشد ؛ اما سرنوشت نوزادان را نيز مىخواستند از اين راه تعيين كنند « 11 » .
مغولان مىپنداشتند ، كه داراى سنگباران « 12 » ( حجر المطر ) هستند ، و هرگاه بخواهند مىتوانند باران توليد كنند ، و بهخصوص معتقد بودند ، كه اين سنگ مىتواند در جنگها خدمات ذيقيمتى انجام دهد . آنان مىپنداشتند كه چون به سال 1230 م
هامش
( 1 ) -J . P . Carpini / Wyngaert 36 f .( 2 ) -Rubruck / Wyngaert 232 , 258( 3 ) - ر ك :Barthold , Turkestan 391( 4 ) - رشيد الدين / برزينUan - ts au ; 148 a Pi - si / Palladius 122 f . , 228 f .( 5 ) -J . P . Carpini / Wyngaert 36 f .( 6 ) -Rubruck / Wyngaert 261 f .( 7 ) - مفضل ج 1 : 522 .
( 8 ) -Qazwini , Erdkunde bei Schlosser 32( 9 ) -Rubruck / Wyngaert 305( 10 ) -J . P . Carpini / Wyngaert 41 ; Rubruck / Wyngaert 305( 11 ) -Rubruck / Wyngaert 302( 12 ) - رشيد الدين / كاترمر ج 1 : 440 - 428 ؛Marco Polo / Jule I 309 , Anm . 8؛Marco Polo / Lemke 201