وضع مذهب نزد مغولان
دين مغول
در اينجا خلاصهاى از اطلاعاتى كه دربارهء دين مغولان ، از زمان چنگيز خان تا تشرف غازان به دين اسلام به ما رسيده است ، به دست مىدهيم . در اين هنگام بود ، كه مغولان يكسره جهانبينىهاى اجداد خود را ترك كردند و عقيدهء شمنى را زير پاى گذاردند . بدينگونه تنها از تصورات مذهبى مغولان در دورانى صحبت مىشود ، كه اين قوم نقش مهمى را به عهده داشته است . بررسى دين مغولان در زمانهاى پيشين ، كه براى تدوين آن مىبايست از منابع چينى نيز استفاده گردد ، يعنى در موقعى كه مغولان خارج از مرزهاى ايران مىزيستهاند ، از حوصلهء اين كتاب خارج است . همچنين از بحث دربارهء تكامل دين مغولان در اعصار بعد ، يعنى وقتى كه تصورات تركان در اين دين اثرات زيادى به جاى گذاشته است ، و نيز از مقايسهء آن با اديان ديگر صرفنظر مىكنيم .
چنين بحثى مطالعات دامنهدارى را در زمينهء مردمشناسى و تاريخ اديان ضرورى مىسازد .
اگرچه ممكن است اطلاعات دقيقترى دربارهء آنچه كه در قرن هفتم تنها بدان اشاره شده است ، به دست آيد ، اما مطالعات ضرورى براى اين منظور شيرازهء اين اثر را از هم خواهد گسست .