ايندو درخواست او را رد كردند ، و او بالاخره نزد منكو رفت ، به اين اميد كه بتواند در آنجا احقاق حق كند ( رمضان 651 ) ؛ ولى قاآن او را پس از بازجوئى به قطب الدين كه به اردوى منكو آمده بود ، تسليم كرد و قطب الدين به زودى دستور قتل ركن الدين را داد . قطب الدين نيز به سال بعد يعنى در رمضان 655 مرد « 1 » .
همسر او قتلغ تركان خاتون ، كه در اصل زن براق حاجب بود و چهار ماه پس از انتصاب قطب الدين وسيلهء منكو به عقد او درآمده بود ، جانشين قطب الدين شد . اين زن ظاهرا نايب السلطنهء پسرش حجاج بود . اما پس از آنكه پسر به سن بلوغ رسيد ، ميان آنها نزاع درگرفت ( 666 ه . ق . ) « 2 » ، و حجاج مجبور شد به سيستان و سال بعد به دهلى در هندوستان فرار كند . وى 10 سال در آنجا ماند و با كمك هنديان كوشيد تا با اعمال زور كرمان را تصرف كند . تركان تا سال 681 ه . ق . سلطنت كرد ، اما در اين هنگام به خاطر نزاعى كه ميان او و پسرش جلال الدين سيورغاتميش درگرفت ، به اردوى ايلخان رفت . اما اباقا ، كه با دختر تركان صفوت الدين پادشاه خاتون ازدواج كرده و به اين ترتيب داماد تركان بود ، پيش از آنكه او به اردو برسد ، مرده بود . تركان بىآنكه توانسته باشد نزاع موجود را حلوفصل كند ، در ربيع الاول 681 در تبريز مرد « 3 » .
در اين موقع سيورغاتميش به كمك فخر الملك محمود بن شمس الدين محمد شاه زوزنى وزيرش سررشتهء امور كرمان را به دست گرفت و توانست به سيستان « 4 » و هرمز حمله كند . گيخاتو كه پس از مرگ اباقا همسر او پادشاه خاتون را به عقد خود درآورده بود « 5 » ، سيورغاتميش را عزل كرد و ادارهء امور كرمان را ظاهرا به پادشاه خاتون سپرد .
هامش
( 1 ) - جوينى ج 2 : 218 - 214 ؛ وصاف / بمبئى 289 ص ب ؛ مستوفى ج 1 : 529 ص ب .
( 2 ) -Zambaur 237( سال 660 را روايت مىكند ) . اما باتوجه بروايت تاريخ سيستان 405 روشن مىگردد ، كه روايت زامباور ناصحيح است ، چه تاريخ سيستان كمى پس از حملهء اباقا به سيستان تدوين يافته است .
( 3 ) - رشيد الدين / كاترمر ج 1 : 402 ؛ رشيد الدين / وين 214 چ ؛ وصاف / بمبئى 291 ؛ مستوفى ج 1 : 530 ص ب .
( 4 ) - تاريخ سيستان 407 .
( 5 ) - وصاف / بمبئى 291 .