در گرجستان پس از ژرژ ششم در سال 1318 م . ژرژ پنجم ( 1346 - 1318 ) به تنهائى سررشتهء امور را به دست گرفت و كشورش را استقلال بخشيد . از آن گذشته ايالات ايمرىها و آبخازها را ، كه پس از مرگ داود چهارم در دست اعقاب وى مانده بود ، به دولت مركزى بازگردانيد « 1 » . گرجستان تنها از نظر سياست خارجى تا سال 751 ه . ق . تحت نظارت مغولان ماند ، و آثار اين نظارت را از جمله در روى مسكوكات مىتوان ديد « 2 » .
فتوحات تيمورتاش در آسياى صغير نيز يكى پس از ديگرى از دست مىرفت « 3 » .
شرف الدين محمود اينجو ملقب به طمطاح نيز كه به نام ايلخانان امور فارس را اداره مىكرد ، در سال 1325 م . فارس را كشورى مستقل خواند « 4 » . قلمرو ايلخانان آشكارا مىرفت كه از هم بپاشد . ابو سعيد از نابودى وزير خود امير چوپان از يك جهت استفاده برد ، بدينمعنى كه وى در اين هنگام توانست امير حسن را به طلاق بغداد خاتون وادار كند ، و پس از سرآمدن عده او را به عقد خود درآورد « 5 » .
باز شورش و هرجومرج شروع شد . نارين طغاى كه از نزديكان چوپان بود ، اما پيش از مرگ وى از او دورى جسته بود ، حاكم خراسان شد . ولى چون اميد داشت كه به جاى چوپان امير الامراء شود ، از منصب جديدش چندان راضى نبود . در خراسان ميان نارين و غياث الدين كرت شاه هرات و پسر وى اختلاف درگرفت ، و ضمنا نيشابور دستخوش چپاول شد . نارين طغاى شايد به اين جهت كه مقصودش را به ايلخان بقبولاند ، اطلاع داد ، كه لشكريان ماوراء النهر نقشهء تازهاى را در سر مىپرورانند ، و براى دفع آنان درخواست سپاهيان تازه كرد ، اما پس از رسيدن سپاهيان جديد جرأت طغيان نكرد ، و در عوض به دربار ابو سعيد بازگشت و كوشيد تا دوباره مورد لطف وى قرار -
هامش
( 1 ) -Kartlis chovreba I 447 - 449( 2 ) -Frahn , II - chan , Nr . 207 , S . 533( 3 ) - عمرى / تشنر 52 .
( 4 ) -Zambaur 255( 5 ) - ابو الفدا ج 5 : 370 ؛ ابن بطوطه ج 2 : 122 ؛ حافظابرو 50 چ ص ب ؛ ميرخواند ج 5 : 157 - 155 .