نتوانستند از چپاول شهر ملطيه جلوگيرى نمايند « 1 » ؛ بدينگونه شكستهاى گوناگون سلامتى ايلخان را به خطر انداخت تا اينكه وى در حين شكار بيمار شد ، و دستور داد تا پسرش ابو سعيد را از خراسان فراخوانند . اما ابو سعيد توفيق نيافت كه به حضور پدر برسد . الجايتو در چهارشنبهء 27 رمضان 716 « 2 » به روايت مورخان مصرى با زهر كشته شد « 3 » .
ابو سعيد
ابو سعيد فرزند 12 سالهء الجايتو در مازندران بود ، كه از مرگ پدر خبر يافت .
سونج سرپرست ابو سعيد با عجله نزد وى رفت ، و آنان از رى به سوى سلطانيه حركت كردند . سونج و ابو سعيد ضمنا كسانى را نزد قتلغ شاه خاتون همسر الجايتو و امير چوپان براى كسب خبر فرستاده بودند . چوپان به حضور ابو سعيد شتافت ، و به زودى علىرغم ميل سونج كه مىپنداشت دوران سروريش فرارسيده است ، توانست نزد ابو سعيد نفوذ فراوان يابد . ابو سعيد در روزهاى اول صفر 717 بر تخت پدرانش جلوس كرد « 4 » .
چوپان امير الامراء شد ، و در سالهاى بعد در حقيقت او بود ، كه امور دولت را اداره مىكرد « 5 » .
سپاهيان آشوبطلب ماوراء النهر تغيير ايلخان را فرصت تازهاى دانستند و به ايران حمله كردند . يساول سردار مغول ، كه در مشرق اموال فراوان جمع كرده بود ، خشمگين -
هامش
( 1 ) - مفضل ج 3 : 246 - 242 .
( 2 ) - بروايت كاشانى 145 چ و ابو الفدا ج 5 : 312 . - بروايت وصاف / بمبئى 618 - 615 ر حافظابرو 20 چ ص ب شب آخر ماه رمضان .
( 3 ) - همچنين ر ك : مستوفى ج 1 : 599 ؛Kartlis chovreba I 447؛ ميرخواند ج 5 : 142 .
( 4 ) - وصاف / بمبئى 620 - 618 ؛ ابو الفدا ج 5 : 312 ص ب ؛ حافظابرو 21 ر تا 22 ر ، ميرخواند ج 5 : 142 ص ب ؛ خواندمير ج 3 : 98 . -Ohsson IV 599 - 717؛Howorth III 585 - 633 ; Hammer II 252 - 312؛ اقبال ج 1 : 349 - 325 . تاريخ تولد ابو سعيد ، 8 ذيعقدهء 704 .
( 5 ) - ( ابن خلكان )Tiesenhausen I 372؛ ابن بطوطه ج 2 : 33 .