باب هفتم : مجمل و مبين
باب هفتم و آخرين باب از ابواب مباحث الفاظ ، باب مجمل و مبين است . در اين باب ، مجموعا دو مسئله مطرح مىشود :
مسألهء اول : در اين مسئله ، روىهمرفته شش نكته بيان مىگردد :
1 . تعريف مجمل .
2 . تعريف مبين
3 . اقسام مجمل
4 . اقسام مبين
5 . اسباب اجمال
6 . نسبيت مجمل و مبين
1 . تعريف مجمل
مشهور اصوليان گفتهاند : المجمل ما لم يتضح دلالته ؛ يعنى مجمل عبارت است از قولى كه دلالتش بر معنا واضح و روشن نباشد .
جناب مظفر مىفرمايد : همان گونه كه دأب و ديدن علماست ، بر اين تعريف هم اشكالاتى وارد نمودهاند به لحاظ جامع و مانع بودن ، ولى به نظر ما اين مباحث فايده است چون اين تعاريف ، لفظىاند نه ماهوى فلا اشكال ؛ و به نظر خود ما ، از آنجا كه اجمال و ابهام گاهى در گفتار متكلم و گاهى در افعال فاعل است ، لذا مجمل را اين چنين تعريف مىكنيم :