دوم . غير مستقيم .
غير مستقيم نيز دو نوع است :
الف . على نحو التبليغ ( كه امتثال دارد ) .
ب . على نحو الاستقلال .
على نحو الاستقلال هم سه نوع است :
1 . طريقى ( كه امتثال دارد ) ،
2 . موضوعى ( كه امتثال ندارد ) ،
3 . مشكوك فيها ( كه ملحق به « امر طريقى » است ) .
خاتمه تقسيمات واجب
به مناسبت اينكه در باب اوامر ، سخنى از وجوب مطرح است ، لذا در اين خاتمه ، تقسيمات واجب را ذكر مىكنند . مىفرمايد : واجب ، از جهات گوناگون ، قابل تقسيم است كه حدود شش تقسيم در اين خاتمه عنوان شده است .
1 . مطلق و مشروط
گاهى واجب را با امور داخلى ( يعنى امورى كه مقوم واجب و داخل در حقيقت آن هستند ) مقايسه مىكنيم . مثل نماز نسبت به ركوع و سجود و . . . كه نام اينها را مقدمات داخلى مىگذارند و فعلا محل بحث ما نيستند و سيأتى در مبحث مقدمهء واجب ان شاء اللّه تعالى .
و گاهى واجب را با امور خارجى ( امورى كه خارج از ذات و ماهيت واجباند ) كالوضوء و الاستقبال و . . . بالنسبة الى الصلاة مقايسه مىكنيم . الآن بحث ما در همين قسم است و مىگوييم :
هنگامى كه ما واجبى را با امور خارج از ذات آن واجب مقايسه مىكنيم ، دو قسم پيدا مىشود :
1 . واجب مطلق .
2 . واجب مشروط .