حضور پيامبر ( ص ) آمد و سلام كرد . پيامبر ( ص ) فرمودند : خبرهاى تازه چه دارى ؟ و او موضوع خود را به عرض رسول خدا رساند ، و پيامبر ( ص ) به او با محبت پاسخ داد و برايش دعاى خير فرمود .
گويد : چون پيامبر ( ص ) از مدينه بيرون شد ، صبح زود در منطقهء ذى خشب زير سايهيى فرود آمد . راهنماى پيامبر براى تبوك علقمة بن فغواء خزاعى بود . پيامبر ( ص ) تا هنگام عصر زير همان سايه ماند كه گرما بسيار شديد بود و پس از سرد شدن هوا حركت فرمود .
پيامبر ( ص ) از روزى كه در ذى خشب فرود آمده بود نماز ظهر و عصر را با هم مىگزارد ، و در هر منزلى كه بود نماز ظهر را به تأخير مىانداخت تا هوا سرد شود و نماز عصر را هم كمى زودتر از موقع و هر دو را با يك ديگر مىگزارد و تا مراجعت از تبوك به همينگونه رفتار فرمود .
مساجد و جايگاههاى نماز رسول خدا ( ص ) در سفر تبوك معروف است ، و آن حضرت در جاهاى زير نماز گزاردهاند :
در ذى خشب زير سايهبانى ، مسجد فيفاء ، مسجد مروه ، مسجد سقيا ، مسجد وادى القرى ، مسجدى در حجر ، مسجدى در ذنب حوصاء ، مسجدى در ذى الجيفه در اول منطقهء حوصاء ، مسجدى در درّهء تاراء به راه جوبر ، مسجدى در ذات خطمى ، مسجدى در سمنه ، مسجدى در اخضر ، مسجدى در ذات الزّراب ، مسجدى در مدران ، و مسجدى در تبوك . [ 1 ] چون پيامبر ( ص ) از ثنيةّ الوداع حركت كرد بعضيها عقب مانده بودند و نرسيده بودند .
مسلمانان مىگفتند ، اى رسول خدا فلان كس عقب مانده يا هنوز نيامده است . و پيامبر ( ص ) مىفرمود : رهايش كنيد ، اگر در او خيرى باشد خداوند او را به شما ملحق خواهد كرد و اگر هم غير از اين باشد خداوند شما را از دست او راحت كرده است .
مردم زيادى از منافقان هم فقط به اميد غنيمت همراه پيامبر ( ص ) بيرون آمده بودند . ابو ذر مىگفته است : من به خاطر شترم از جنگ تبوك كمى عقب ماندم ، و علت آن بود كه شترم بسيار لاغر و بى جان بود . گفتم چند روزى او را علوفه بدهم و بعد به پيامبر ( ص ) خواهم پيوست . چند روزى او را علف دادم و سپس از مدينه بيرون آمدم و همين كه به ذى المروه رسيدم ، شترم از حركت بازماند . يك روز معطل او شدم و قدرت و حركتى در او نديدم ، ناچار بار خود را برداشته به پشتم گرفتم و در آن گرماى شديد پياده به راه افتادم تا به پيامبر ( ص ) برسم .
مردم هم همه رفته بودند و هيچكس از مسلمانان را هم نديدم كه بخواهد به ما بپيوندد . من
هامش
[ 1 ] برخى از اين اسامى در متن صحيح نبوده و از وفاء الوفا سمهودى تصحيح شده است .