باد سوزان و گرما و سختى به سوى روميان بيرون آيم ؟ به خدا من از ترس روميان در امان نيستم ، من در خانهء خود در خربى هستم ، تو برو و با ايشان جنگ كن ، پسركم به خدا سوگند من به قرارها عالمم . پسرش بر او خشم گرفت و گفت : چنين نيست ، بلكه نفاق موجب اين است كه شركت نمىكنى ، و به خدا قسم دربارهء تو خداوند بر رسول خدا قرآن نازل خواهد كرد كه مردم بخوانند . گويد : جدّ بن قيس كفش خود را بيرون آورد و با آن به چهرهء پسرش كوفت و پسر بازگشت و با او صحبتى نكرد . آن مرد خبيث شروع به بازداشتن قوم خود از حركت كرد و به جبّار بن صخر و همراهان او كه از بنى سلمه بودند گفت : اى بنى سلمه در اين گرماى شديد بيرون نرويد . و بدين وسيله ايشان را از جهاد باز مىداشت و در حق شك و ترديد كرد و در مورد رسول خدا ( ص ) شايعهپراكنى كرد و خداوند متعال دربارهء او اين آيات را فرو فرستاد وَ قالُوا لا تَنْفِرُوا في الْحَرِّ قُلْ نارُ جَهَنَّمَ أَشَدُّ حَرًّا لَوْ كانُوا يَفْقَهُونَ فَلْيَضْحَكُوا قَلِيلًا وَ لْيَبْكُوا كَثِيراً جَزاءً بِما كانُوا يَكْسِبُونَ 9 : 81 - 82 - و گفتند يك ديگر را كه به حرب مرويد در گرما ، بگوى كه آتش جهنم گرمتر است اگر فهم داشته باشند ، بخندند اندكى در دنيا و بگريند بسيارى در آخرت ، اين جزاى چيزى است كه كسب مىكنند . [ 1 ] و هم در مورد او نازل شده است وَ مِنْهُمْ من يَقُولُ ائْذَنْ لِي وَ لا تَفْتِنِّي أَلا في الْفِتْنَةِ سَقَطُوا وَ إِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيطَةٌ بِالْكافِرِينَ 9 : 49 - و از منافقان كسى است كه مىگويد دستور ده مرا به نيامدن و مرا بسبب زنان در فتنه مينداز ، همانا در كفر افتاده شدند و دوزخ در برگيرنده است كافران را . [ 2 ] منظور اين است كه اگر جدّ بن قيس مىگويد مىترسم مفتون زنان رومى شوم چنين نيست و بهانهء بيهودهيى است و فتنهيى كه در آن افتاده سختتر است زيرا موجب شده از همراهى با رسول خدا خوددارى كند و جان خود را از جان رسول خدا ( ص ) بيشتر دوست داشته باشد ، و از اين پس هم براى او جهنم خواهد بود . چون اين آيه نازل شد پسر جدّ بن قيس پيش پدر آمد و گفت : نگفتم به زودى دربارهء تو قرآن نازل خواهد شد و مردم خواهند خواند ؟ گويد : پدرش گفت : اى ناكس ساكت باش و با من حرف نزن ! من هيچ سودى به تو نخواهم داد ! و به خدا سوگند تو از محمد بر من سختگيرترى ! گويد : و گروه گريه كنندگان كه نيازمند و فقير بودند ، هفت نفرند كه به حضور رسول خدا آمدند و از او خواستند تا براى آنها وسيلهء حركت ( مركوب ) فراهم فرمايد و رسول خدا ( ص ) اين آيه را تلاوت فرمود لا أَجِدُ ما أَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ تَوَلَّوْا وَ أَعْيُنُهُمْ تَفِيضُ من الدَّمْعِ 9 : 92 - من چيزى نمىيابم
هامش
[ 1 ] سورهء 9 ، بخشى از آيهء 81 و آيهء 82 .
[ 2 ] سورهء 9 ، آيهء 49 . در ترجمهء آيات از تفسير نسفى و گازر استفاده شد . - م .