گروهى از ايشان به مدينه آمدند و خبر آوردند كه هرقل خوار بار ساليانهء ياران خود را پرداخت كرده و سپاهيان فراوانى در شام گرد آورده است و قبائل لخم و جذام و غسّان و عامله را هم با خود همراه ساخته و آماده شدهاند و پيشاهنگان خود را به بلقاء [ 1 ] گسيل داشته و آنجا اردو زدهاند و هرقل هم در حمص باقى مانده است . اين موضوع را ديگران به آنها گفته بودند و آنها هم به مسلمانان گفتند .
در نظر مسلمانان هيچ دشمنى به اهميت روميان نبود كه در سفرهاى بازرگانى ساز و برگ و شمار و مركوبهاى آنها را ديده بودند .
پيامبر ( ص ) در جنگهاى ديگر براى اينكه اخبار منتشر نشود توريه مىفرمود و علنا اظهار نمىداشت مگر در اين جنگ . پيامبر ( ص ) در شدت گرما آمادهء سفر دور دستى براى جنگ تبوك شدند و جنگجويان زيادى را فراهم فرمودند . آن حضرت موضوع را آشكارا به اطلاع مسلمانان رساند تا تمام امكانات خود را براى جنگ آماده سازند و هم به مسلمانان اطلاع داد كه از كدام راه خواهد رفت و چه قصدى دارد .
پيامبر ( ص ) اشخاصى را به قبايل و مكه اعزام داشت تا آنها را براى جنگ حركت دهند .
بريدة بن حصيب را به قبيلهء اسلم روانه فرمود و دستور داد كه تا فرع پيش برود ، ابو رهم غفارى را هم پيش قبيلهء غفار فرستاد كه آنها را از همانجا حركت دهد ، ابو واقد ليثى هم پيش قوم خود رفت و ابو جعد ضمرى ميان قوم خود كه در ساحل دريا بودند رفت ، همچنين رافع بن مكيث و جندب بن مكيث را به جهينه اعزام فرمود ، نعيم بن مسعود را به قبيلهء اشجع فرستاد ، و بديل بن ورقاء و عمرو بن سالم و بشر بن سفيان را به قبيلهء كعب بن عمرو اعزام داشت ، و به قبيلهء سليم گروهى را فرستاد كه عباس بن مرداس هم از ايشان بود .
پيامبر ( ص ) مردم را به جنگ و جهاد ترغيب فرمود و آنها را بر آن كار برانگيخت و هم دستور فرمود كه از اموال خود اعانه جمع كنند و مردم هم اعانهء زيادى دادند . نخستين كسى كه مال خود را در اين راه آورد ابو بكر صديق رضى الله عنه بود كه تمام مال خود را كه چهار هزار درم بود آورد . پيامبر ( ص ) از او پرسيدند : آيا چيزى باقى گذاشتى ؟ گفت : خدا و رسولش داناترند ! عمر رضى الله عنه هم نيمى از مال خود را آورد و پيامبر ( ص ) به او هم فرمودند : آيا چيزى باقى گذاشتى ؟ گفت : آرى ، نيمى را آوردهام . چون عمر از اقدام ابو بكر مطلع شد گفت : هيچ گاه در كار خير شركت نكرديم مگر اينكه او به خير از من پيشى گرفت .
عباس بن عبد المطلب عليه السلام هم مالى به حضور رسول خدا ( ص ) آورد ، و طلحة بن
هامش
[ 1 ] بلقاء ، نام شهركى در شام است ( به نقل از منتهى الارب ) . - م .